Huis groener maken: groen dak, isolatie, water en afval

Je wilt je huis groener maken, maar waar begin je? Zonnepanelen en een warmtepomp zijn grote stappen met een flinke rekening. Er zijn ook ingrepen die je in een weekend regelt, of die zichzelf binnen twee jaar terugbetalen. Je leest hier vier stappen: een groen dak op je schuur of aanbouw, isolatie, zuiniger met (warm) water en afval scheiden. Bij elke stap staan de kosten en wat het oplevert, met cijfers van Milieu Centraal.

De snelste manieren om je huis groener te maken

Begin met wat het meeste oplevert per euro. Voor de meeste woningen is dat isolatie, en dan vooral de spouwmuur. Een groen dak is de stap die je huis letterlijk groener maakt, en op een plat dak van een schuur of aanbouw leg je het zelf.

Twijfel je welke grote maatregel bij jouw woning past, lees dan hoe je de verduurzaming kiest die bij jouw huis past.

Een groen dak aanleggen

Een groen dak, vaak een sedumdak, is een dak met een laag vetplantjes, mos of kruiden. Je kunt de matten kant-en-klaar kopen, bijvoorbeeld als sedumdak op rol, en zelf uitrollen op een plat dak.

Wat levert het op? Volgens Milieu Centraal vangt een groen dak regenwater op, geeft het voedsel aan insecten en werkt het verkoelend in de zomer. Liggen er zonnepanelen naast of boven, dan blijven die koeler, en koelere panelen wekken meer stroom op. Een groen dak kan bovendien de levensduur van de waterdichte laag eronder tot wel twintig jaar verlengen.

Kan je dak het aan?

Check eerst het gewicht. Een extensief dak met sedum, mos of kruiden weegt 40 tot 80 kilo per vierkante meter, gras met bloemen gemiddeld 150 kilo en een intensief begroeide daktuin tot 300 kilo, dus bij een oude houten schuur laat je eerst iemand naar de balken kijken.

Dan de helling. Plat is het makkelijkst. Op een schuin dak droogt de begroeiing sneller uit, en boven de 15 graden heb je speciale verankering nodig.

En de onderlaag. De dakbedekking moet waterdicht en in orde zijn, want een lek vind je onder een laag planten niet meer terug. Ligt er isolatie onder, dan moet die drukvast zijn. Steenwol wordt ingedrukt.

Ligt je dak bijna de hele dag in de schaduw, dan groeit er na een tijd vooral mos. Ook dat vangt water op, maar de kleur van sedum krijg je dan niet.

Wat kost een sedumdak?

Leg je het zelf en koop je de onderdelen los, dan rekent Milieu Centraal 60 tot 70 euro per m2 voor sedummatten en 70 tot 80 euro voor een kruidendak. Kant-en-klare sedumpakketten kosten 45 tot 65 euro per m2. Daarbovenop komen grind langs de randen en een bladvanger voor de afvoer.

Een rekenvoorbeeld: een schuurdak van 3 bij 3 meter is 9 m2. Met sedummatten van 60 tot 70 euro kom je op 540 tot 630 euro, plus grind en bladvanger. Veel gemeenten geven subsidie op een groen dak; dat zoek je op in de Groenesubsidiewijzer.

Onderhoud is weinig werk. Controleer minstens één keer per jaar de afvoer en trek af en toe onkruid weg.

Isoleren: de grootste besparing per euro

Isolatie maakt je huis niet groen om te zien, wel groen in verbruik. Milieu Centraal rekende uit dat het verschil tussen geen en goede isolatie bij een hoekwoning zo’n 1.600 euro per jaar aan energie kan schelen, bij een gasprijs van 1,37 euro per kuub.

Per maatregel ziet dat er zo uit voor een gemiddelde hoekwoning:

Bron: Milieu Centraal, terugverdientijd zelf berekend als netto kosten gedeeld door besparing per jaar.

De spouwmuur springt eruit. Hr++-glas is duur en verdient zich pas na ruim elf jaar terug, al merk je het verschil in comfort meteen bij het raam. Heb je een huis met een lege spouw, dan is dat de eerste klus. Wat het voor jouw woningtype kost, staat in spouwmuurisolatie kosten. Meer tips voor de rest van het huis vind je bij je woning isoleren.

Zuiniger met water, vooral met warm water

De meeste winst met water zit onder de douche, want daar betaal je ook voor het gas of de stroom om het op te warmen. De gemiddelde Nederlander staat 7,4 minuten per dag onder de douche, aldus Milieu Centraal.

Douche je 5 minuten in plaats van 7,4, dan scheelt dat zo’n 36 euro per persoon per jaar. Een spaardouchekop laat maximaal 7,2 liter per minuut door en mengt er lucht bij, zodat de straal hetzelfde voelt; dat is nog eens zo’n 25 euro per persoon. Ruil je een regendouche in, dan gebruik je zelfs 40 procent minder. Een thermostatische mengkraan brengt het water meteen op temperatuur en bespaart gemiddeld 650 liter per jaar. Prijs: 50 tot 200 euro.

Voor een gezin van vier tellen de eerste twee tips op tot ruim 240 euro per jaar. Voor de tuin vang je regenwater op in een regenton. Met een regenton met vulautomaat loopt hij vanzelf vol vanaf de regenpijp.

Afval scheiden zonder gedoe

Afval scheiden kost niets en je doet het elke dag. Hoe het precies moet, verschilt per gemeente. De ene haalt plastic verpakkingen apart op, de andere vist ze er achteraf uit het restafval. Kijk dus op de afvalkalender of in de app van je gemeente voor je bakken koopt.

In de keuken helpt het om twee of drie bakjes naast elkaar te zetten, dan scheid je zonder erbij na te denken. Glas en papier gaan overal apart. Groente- en fruitresten horen in de groene bak. Grof afval, oude apparaten en batterijen breng je naar de milieustraat.

Het lastigste blijft het restafval zelf: wat daar eenmaal in zit, wordt verbrand. Spullen die nog goed zijn, gaan daarom naar de kringloop.

Veelgestelde vragen

Wat is de goedkoopste manier om je huis groener te maken?

De goedkoopste manier om je huis groener te maken is je gedrag aanpassen. Korter douchen en afval scheiden kosten niets. Een spaardouchekop van een paar tientjes levert zo’n 25 euro per persoon per jaar op. Van de grotere ingrepen heeft spouwmuurisolatie de kortste terugverdientijd: bij een hoekwoning 900 euro na subsidie tegenover zo’n 550 euro besparing per jaar.

Hoeveel weegt een sedumdak?

Een sedumdak weegt 40 tot 80 kilo per vierkante meter. Dat geldt voor een extensief dak met sedum, mos of kruiden. Een dak met gras en bloemen weegt gemiddeld 150 kilo per m2, een intensief begroeid dak tot 300 kilo. Twijfel je of je schuur of aanbouw dat draagt, laat dan een specialist de constructie bekijken.

Isoleert een groen dak je huis?

Een groen dak werkt vooral verkoelend in de zomer, zegt Milieu Centraal. Voor warmte vasthouden in de winter is gewone dakisolatie veel belangrijker. Combineer ze dus. Let wel op dat de isolatie onder een groen dak drukvast is, want zacht materiaal als steenwol wordt ingedrukt.

Krijg je subsidie voor een groen dak?

Subsidie voor een groen dak regelt je gemeente, niet het Rijk. Niet elke gemeente doet mee, en de bedragen en voorwaarden verschillen per plek. Of jouw gemeente meedoet en onder welke voorwaarden, zoek je op in de Groenesubsidiewijzer of op de website van je gemeente.