Lekkage in de muur opsporen: zo vind je de bron

Een natte plek op de muur, een bruine rand onder het plafond of verf die bladdert boven de plint. Dan wil je weten waar het water vandaan komt, voordat je gaat hakken. Met 2 simpele testen weet je vaak binnen 1 uur of het om een leiding, een afvoer of de gevel gaat. Hier lees je hoe je een lekkage in de muur opspoort, wat de plek zelf je vertelt, hoe je een gevel test met een tuinslang en wanneer je beter een lekdetectiebedrijf belt.

Lekkage in de muur opsporen begint met twee vragen

De snelste route naar de bron van een lekkage in de muur loopt via twee vragen. Loopt je watermeter door als alle kranen dicht zijn? En wordt de plek groter na regen, of ook bij droog weer?

• Meter loopt door, plek groeit ook bij droog weer: vrijwel zeker een lekkende waterleiding.
• Meter staat stil, plek groeit als je doucht of de wasmachine draait: een afvoer of een kitnaad in de badkamer.
• Meter staat stil, plek groeit na regen: water komt van buiten, via gevel, kozijn, dakgoot of dak.
• Plek in een koude hoek, vooral in de winter, met zwarte stippen: vaak geen lekkage maar condens.

Met die indeling weet je welke kant je op moet zoeken. Hoe je condens van optrekkend vocht onderscheidt, staat uitgebreid in vocht in huis: optrekkend, doorslaand of condens.

Test 1: de watermeter laat zien of een leiding lekt

Drinkwaterbedrijf Dunea adviseert om eerst te kijken of het lek voor of na de watermeter zit. Zet alle kranen in huis dicht, ook die van de wasmachine, de vaatwasser en de stortbak van het toilet. Kijk dan naar het kleine radertje op de watermeter. Staat het stil, dan lekt er geen leiding. Blijft het draaien, dan zit er een lek in de waterleiding in je huis en bel je een installateur.

Twijfel je, doe de test dan langer. Noteer om 23.00 uur de meterstand, gebruik de hele nacht geen water en lees de meter om 7.00 uur opnieuw af. Na 8 uur stilstand hoort het verschil 0 liter te zijn. Elke liter meer is water dat ergens verdwijnt.

Een klein lek telt snel op. Waterbedrijf Groningen rekent voor dat een kraan die 10 druppels per minuut lekt bijna 2.000 liter per jaar verliest. Een dun straaltje is al 16 liter per uur, ofwel zo’n 140.000 liter per jaar. Zit zo’n straaltje in een leiding achter je tegels, dan gaat al dat water de muur in.

Zitten er druppels op de watermeter zelf? Veeg ze af met een doek. Is de meter binnen 1 minuut weer nat, dan is er volgens Dunea waarschijnlijk een lekkage. Duurt het meer dan 5 minuten voor er nieuwe druppels zijn, dan is het condens.

Een lekkende cv-leiding zie je niet op de watermeter, want dat water zit in een gesloten circuit. Daar is de druk op je cv-ketel de verklikker. Moet je steeds water bijvullen terwijl je niet hebt ontlucht, dan lekt het cv-systeem ergens.

Test 2: wat de plek op de muur je vertelt

De plaats, de vorm en het moment waarop een vochtplek verschijnt, verraden veel over de bron. Gebruik deze tabel met 7 situaties als eerste diagnose.

Bruine en gele vlekken op de muur

Een bruine of gele rand op de muur of het plafond is een droogrand. Water lost stoffen op uit steen en pleister en laat die achter als het opdroogt. Zo’n rand zegt dus vooral dat er ooit water was. Of het nog lekt, zie je aan de plek zelf: voelt het midden koud en klam aan, of wordt de rand per week groter, dan is de bron nog actief. Een droge, scherpe rand die niet groeit, is vaak een oude lekkage die je alleen nog moet wegwerken.

Lekkage in de gevel of spouwmuur opsporen

Water dat via de buitenmuur binnenkomt, is lastiger te vinden dan een leiding, omdat de plek binnen zelden recht achter het lek buiten zit. Water loopt in de spouw naar beneden en zijwaarts, en komt binnen naar buiten waar het een brug vindt.

In een spouwmuur hoort regenwater dat door de buitenste steen komt in de spouw naar beneden te lopen en via open stootvoegen onderin weer naar buiten te gaan. Gaat het mis, dan zit er meestal iets in de spouw dat water naar de binnenmuur leidt: specieresten op een spouwanker, een verkeerd geplaatste isolatieplaat of een dichtgesmeerde stootvoeg onderin. Na het isoleren van een spouwmuur is het de moeite waard om na een stevige regenbui extra te letten op nieuwe plekken.

Zelf testen kan met een tuinslang. Zo werk je:

1. Wacht op een droge periode van minimaal 3 dagen, zodat de muur binnen opdroogt.
2. Begin onderaan de gevel en zet één zone van ongeveer 1 meter breed 15 minuten nat met een zachte straal. Spuit niet omhoog onder de dakpannen.
3. Laat iemand binnen kijken of de plek terugkomt. Dat kan uren duren, dus geef elke zone tot de volgende dag de tijd voor je verder gaat.
4. Schuif steeds een stuk omhoog: eerst de muur, dan de onderkant van het kozijn, dan de zijkanten, dan de bovenkant en de dakgoot.

Komt de plek pas terug als je bij het kozijn bent, dan weet je waar het zit. Begin je bovenaan, dan loopt het water over alles heen en leer je niets.

Kijk tegelijk buiten naar de voor de hand liggende boosdoeners: gescheurde kitnaden rond kozijnen, losse of uitgesleten voegen, een waterslag onder het raam die geen druiprand heeft en een dakgoot die bij regen overloopt. Een volle goot is een van de makkelijkst op te lossen oorzaken: maak hem schoon en kijk bij de volgende bui of de plek wegblijft.

Lekkage bij de badkamermuur of de afvoer

In de badkamer zit de bron meestal niet in de leiding maar in de afwerking. Een kitnaad met een haarscheurtje, een voeg tussen de tegels die water doorlaat of een sifon die net niet dicht zit, lekt alleen als er water stroomt. Daarom staat de watermeter stil en zie je de plek alleen na het douchen.

Test het per onderdeel. Laat eerst alleen de wastafel een paar minuten lopen, dan het bad, dan alleen de douchekop tegen de vloer, en daarna pas tegen de wand. Wacht na elke stap 24 uur en kijk of de plek reageert. Zo vind je zonder hakken welk deel lekt. Blijft de badkamer daarna nog vochtig zonder lekkage, kijk dan naar ventilatie in een vochtige badkamer: oorzaken en oplossingen.

Wanneer je lekdetectie inschakelt en wat het kost

Lukt het niet met de watermeter en de tuinslang, dan komt een lekdetectiespecialist met een warmtebeeldcamera, vochtmeters, een endoscoop (een camera aan een buigzame slang) of een gasdetectie waarbij leidingen met een traceergas worden gevuld. Het doel is de bron vinden zonder de hele muur open te breken. Een garantie is dat niet: bij een lek diep in een spouwmuur of onder een tegelvloer komt een specialist soms twee keer terug, en dan betaal je ook twee keer.

Vereniging Eigen Huis noemt voor lekdetectie een prijs vanaf 522 euro, en meldt dat het vaak wordt vergoed door de verzekeraar. Check vooraf je opstalverzekering. Veel polissen vergoeden bij een plotselinge lekkage ook het opsporen en het hak- en breekwerk. Bel dus eerst je verzekeraar, voor je zelf een bedrijf inschakelt.

Reken er wel op dat niet elke lekkage gedekt is. Het klachteninstituut Kifid noemt als vaste uitsluitingen in polisvoorwaarden onder meer schade door muren of vloeren die vocht doorlaten, schade door geleidelijk werkende invloeden zoals vocht en schimmel, en schade door achterstallig onderhoud. Een gevel die al jaren doorslaat of een kitnaad die langzaam is uitgedroogd, betaal je dan zelf.

Is de bron gevonden en gaat het om een leiding of een afvoer, dan is een loodgieter de juiste vakman. Voor voegwerk en kitnaden aan de gevel bel je een gevelspecialist.

Huur je de woning?

Lekkages en vochtplekken door een muur of raam die niet waterdicht is, moet de verhuurder oplossen. Meld het zo snel mogelijk, met foto’s en datum. De Huurcommissie ziet vochtplekken door niet-waterdichte muren of ramen als een ernstig gebrek als ze in de woon- of slaapkamer groter zijn dan 0,25 m², een kwart vierkante meter. In de badkamer, berging, kelder of schuur ligt die grens op 1 m².

Na de lekkage: drogen en herstellen

Een muur die nat is geweest, moet helemaal droog zijn voor je gaat stucen of schilderen. Schilder je te vroeg, dan bladdert de verf opnieuw en komt de droogrand er gewoon weer doorheen. Hoe lang drogen duurt, hangt af van de dikte van de muur, het materiaal en hoeveel water erin zit. Een vochtmeter voor bouwmaterialen geeft uitsluitsel: meet op dezelfde plek 5 tot 7 dagen achter elkaar, en ga pas verder als de waarde niet meer daalt en gelijk is aan een droog deel van dezelfde muur.

Ventileer goed tijdens het drogen, en stook de ruimte gewoon. Zit er schimmel op de plek, haal die dan eerst weg. Hoe dat werkt, lees je in schimmel op de muur verwijderen. Daarna zet je de droogrand vast met een isolerende grondverf voordat je de muur in de gewone kleur overschildert.

Veelgestelde vragen

Hoe weet je of er vocht in de muur zit?

Vocht in de muur herken je aan donkere plekken die koud en klam aanvoelen, aan bladderende verf of aan stucwerk dat zacht wordt. Ook een muffe geur en zwarte schimmelstippen wijzen op vocht. Zekerheid krijg je met een vochtmeter voor bouwmaterialen: vergelijk de waarde van de verdachte plek met een droog deel van dezelfde muur.

Hoe spoor je een lekkage in de muur op zonder te breken?

Een lekkage in de muur spoor je zonder breken op met de watermetertest en een tuinslangtest. Zet alle kranen dicht en kijk of het radertje op de watermeter draait: dan lekt een leiding. Staat de meter stil, zet de gevel dan van onder naar boven per zone 15 minuten nat. Lukt dat niet, dan vindt lekdetectie de bron met warmtebeeld of traceergas.

Hoeveel kost lekdetectie?

Lekdetectie kost bij Vereniging Eigen Huis vanaf 522 euro, de prijs die de vereniging zelf noemt. De uiteindelijke kosten hangen af van de techniek, zoals warmtebeeld, vochtmeting of traceergas, en van hoe lastig de lekkage te vinden is. Vraag vooraf naar het totaalbedrag inclusief voorrijkosten, en meld de schade eerst bij je opstalverzekering.

Wordt lekdetectie vergoed door de verzekering?

Lekdetectie wordt vaak vergoed door de opstalverzekering, als de lekkage zelf onder de dekking valt. Dat geldt meestal voor een plotselinge lekkage van een waterleiding of cv-leiding, inclusief hak- en breekwerk. Lekkage door achterstallig onderhoud, zoals een versleten kitnaad, valt vaak buiten de dekking. Bel je verzekeraar voor je zelf een bedrijf inschakelt.

Wat betekenen bruine vlekken op de muur?

Bruine vlekken op de muur zijn meestal droogranden van water. Het water lost stoffen op uit steen, pleister of hout en laat die achter als het opdroogt. Groeit de rand of voelt het midden koud en klam, dan is de lekkage nog actief. Een droge rand die niet groter wordt, is vaak een oude lekkage die je met isolerende grondverf afdekt.

Hoe lang moet een muur drogen na een lekkage?

Een muur moet na een lekkage drogen tot het vochtgehalte gelijk is aan dat van een droog deel van dezelfde muur. Hoe lang dat duurt, hangt af van de dikte, het materiaal en de hoeveelheid water. Meet 5 tot 7 dagen achter elkaar met een vochtmeter voor bouwmaterialen, en ventileer en stook de ruimte gewoon door.