Strooizout tegen onkruid: werkt het en wat zijn de nadelen?

Er staat nog een halve zak winterzout in de schuur en tussen de tegels schiet het gras omhoog. Strooizout tegen onkruid is een van de bekendste tuintips van Nederland, en het werkt ook echt. Alleen mag je het niet gebruiken. De NVWA is daar heel duidelijk over. Hieronder zie je waarom zout onkruid doodt, wat de NVWA erover zegt, wat het populaire zout-azijnrecept in getallen betekent en hoe je de voegen wel schoon krijgt.

Werkt strooizout tegen onkruid en mag het?

Strooizout doodt onkruid binnen een paar dagen. Toch is het gebruik ervan tegen onkruid in Nederland niet toegestaan. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit schrijft op haar pagina over onkruid bestrijden in de tuin letterlijk dat het gebruik van zout, schoonmaakazijn en andere huishoudmiddelen tegen onkruid niet is toegestaan, omdat ze de bodem en het water aantasten en schadelijk zijn voor planten en dieren.

Dat geldt ook voor je eigen terras of oprit. Tegen onkruid mag je alleen middelen gebruiken die het Ctgb (College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden) heeft goedgekeurd voor particulier gebruik. Strooizout en schoonmaakazijn staan daar niet tussen.

Wil je het snelle antwoord: zout werkt, het mag niet, en kokend water, een brander of een voegenkrabber doen hetzelfde werk zonder dat je de grond jarenlang belast.

Hoe zout een plant laat uitdrogen

Zout doodt planten via osmose. Een plant haalt water uit de bodem omdat er in zijn cellen meer opgeloste stoffen zitten dan in de grond eromheen. Water stroomt naar de kant met de hoogste concentratie, dus de wortels zuigen het op.

Strooi je zout, dan draai je dat om. Ineens zit er buiten de plant meer opgelost dan erbinnen, en het water stroomt de andere kant op. De bladeren worden slap, kleuren bruin en de plant droogt van binnenuit uit. Bij jong onkruid met ondiepe wortels, zoals gras en mos tussen de tegels, gaat dat snel. Een paardenbloem of akkerdistel met een diepe penwortel loopt vaak gewoon weer uit.

Strooizout en keukenzout zijn chemisch hetzelfde: natriumchloride (NaCl). Strooizout is grover en bevat soms een antiklontermiddel. Ook het “onkruidzout” dat je online ziet is gewoon natriumchloride in een kleinere verpakking.

Wat zout met je tuin doet

Strooizout kiest niet. Het doodt alles waar het bij komt en het verdwijnt niet als het onkruid weg is. Tuinmerk Pokon wijst er in zijn uitleg ook op dat zout lang in de grond blijft zitten, waardoor de bodem minder vruchtbaar wordt.

De schade in een gewone tuin:

• In de bodem blijft zout hangen tot regen het langzaam wegspoelt. Op die plek wil daarna ook niets groeien wat je er zelf plant.
• Regen neemt het zout mee naar de randen. Wie langs de border strooit, ziet vaak een bruine rand in het gras of in de vaste planten.
• Zout trekt in de voegen en kan cement en voegmortel laten brokkelen. Op natuursteen geeft het witte uitslag.
• Op metaal versnelt zout roest, van het tuinhek tot de poten van de trampoline.
• Honden en katten likken na een wandeling hun poten schoon. Zo krijgen ze het zout binnen en kunnen de pootkussens geïrriteerd raken.
• Ook wormen en micro-organismen hebben last van zout, en wat wegspoelt komt in het grondwater of de sloot terecht.

Het zout-azijnrecept van internet doorgerekend

Op internet gaat een recept rond van schoonmaakazijn, strooizout en een scheut afwasmiddel. De azijn verlaagt de pH, het zout onttrekt vocht en het afwasmiddel laat het mengsel aan de bladeren plakken. Werkt sneller dan zout alleen. Het combineert alleen wel de nadelen van allebei, en de NVWA staat ook azijn tegen onkruid niet toe. Met de calculator hieronder zie je wat je bij dat recept op de grond giet.

Reken je het door, dan wordt het concreet. Natriumchloride bestaat voor ongeveer 61 procent uit chloride: een chloride-atoom weegt 35,5 en een natriumatoom 23,0. Het recept gebruikt 250 gram zout per liter azijn. Per liter mengsel giet je dus 152 gram chloride op je terras. Maak je de 5 liter die een groter pad vraagt, dan gaat er 1,25 kilo zout de voegen in.

En de azijn? Het RIVM onderzocht de risico’s van azijn bij onkruidbestrijding door particulieren. De schoonmaakazijn uit het recept is 8 procent. Volgens het RIVM ontstaat bij spuiten met 6,6 procent azijnzuur al risico voor planten naast het bespoten oppervlak. Het recept zit daar dus boven voordat je het zout erbij doet.

Er zijn dus wel azijnmiddelen die je mag gebruiken. Die hebben een Nederlands toelatingsnummer op het etiket en zijn gebruiksklaar, zodat je niets hoeft te verdunnen.

Wat je wel tegen onkruid tussen de tegels gebruikt

Onkruid tussen tegels krijg je ook zonder zout weg. De NVWA verwijst zelf naar natuurlijke bestrijding. Dit zijn de methodes die je daarvoor hebt:

1. Kokend water van 100 graden. Zet de waterkoker aan en giet het water direct op het onkruid in de voegen. Er blijft niets achter in de bodem. Bij diep wortelend onkruid moet je wel een paar keer terugkomen.
2. Een onkruidbrander. Een gasbrander op een steel verhit het onkruid zo dat de cellen kapotgaan. Kort boven de plant houden is genoeg, hij hoeft niet zwart te worden. Handig voor grotere oppervlakken.
3. Een voegenkrabber of onkruidborstel. Mechanisch en zonder restanten. Voor een klein terras volstaat een handkrabber, voor een grote oprit is een elektrische borstel prettiger.
4. Een toegelaten middel. Kom je er met de hand niet uit, controleer dan of het product een Nederlands toelatingsnummer heeft en geschikt is voor de niet-professionele gebruiker. Middelen met glyfosaat mag je als consument sinds 2022 niet meer kopen of gebruiken.

Per methode zie je de kosten en hoe vaak je terug moet komen in het artikel over onkruid verwijderen zonder gif. Heb je naast onkruid ook last van beestjes in het terras, lees dan hoe je mieren buiten bestrijdt zonder schade aan de tuin. En wie de tuin aanpakt omdat de kat van de buren hem als bak gebruikt, vindt tips om katten diervriendelijk uit de tuin te houden.

Lastig blijft het wel. Onkruid tussen tegels komt altijd terug, hoe je het ook weghaalt. Wie zandvoegen vervangt door een voegmortel of een onkruidwerend voegzand, heeft er daarna minder werk aan.

Veelgestelde vragen

Hoe lang blijft strooizout in de bodem?

Strooizout blijft in de bodem tot regen het wegspoelt, en dat gaat langzaam. Hoe lang precies hangt af van de hoeveelheid zout, het grondtype en de regen: zandgrond spoelt sneller uit dan klei. Zolang het zout er zit, groeit er op die plek weinig, ook niet wat je zelf plant. Wil je er snel weer iets planten, dan vervang je de bovenste laag grond.

Mag je strooizout op je eigen oprit tegen onkruid gebruiken?

Strooizout tegen onkruid op je eigen oprit of terras mag je niet gebruiken. De NVWA schrijft dat het gebruik van zout, schoonmaakazijn en andere huishoudmiddelen tegen onkruid niet is toegestaan, omdat ze bodem en water aantasten. Tegen onkruid mag je alleen middelen inzetten die het Ctgb heeft toegelaten voor particulier gebruik. Strooizout in de winter tegen gladheid valt daar niet onder.

Werkt soda als onkruidverdelger?

Soda als onkruidverdelger valt in dezelfde groep als zout en schoonmaakazijn: een huishoudmiddel dat de NVWA niet toestaat tegen onkruid. Soda staat niet in de lijst van middelen die het Ctgb heeft toegelaten voor particulier gebruik. Wil je onkruid tussen de tegels zonder gif aanpakken, gebruik dan kokend water, een onkruidbrander of een voegenkrabber.

Hoe verwijder je onkruid tussen tegels voorgoed?

Onkruid tussen tegels verwijder je nooit voorgoed, want er waaien altijd nieuwe zaden in de voegen. Het minste werk heb je als je het onkruid met wortel en al uit de voegen krabt en de zandvoegen daarna vult met voegmortel of onkruidwerend voegzand. Komt er toch iets op, haal het dan weg voordat het bloeit en zaad maakt.

Wat is het sterkste middel tegen onkruid dat je mag gebruiken?

Het sterkste onkruidmiddel dat je als particulier mag gebruiken, is een product met een Nederlands toelatingsnummer op het etiket dat geschikt is voor de niet-professionele gebruiker. Middelen met glyfosaat mag je als consument sinds 2022 niet meer kopen of gebruiken. De NVWA raadt aan om eerst natuurlijke methodes te proberen, zoals kokend water, branden of wieden.