Droomtuin creëren: 4 stappen van lege tuin tot avondsfeer

Iedereen heeft wel een beeld van de tuin die hij wil. Een plek om ‘s avonds buiten te zitten, met planten die het hele jaar iets te zien geven en een terras dat net groot genoeg is. Het lastige zit in de weg ernaartoe: waar begin je, hoeveel mag je bestraten en wat laat je over aan een hovenier? Met vier stappen kom je van een rommelige of kale tuin bij een droomtuin die mooi is én praktisch werkt, inclusief de getallen die je nodig hebt om goed te plannen.

Zo creëer je een droomtuin in vier stappen

Een droomtuin creëer je in deze volgorde: eerst maak je de tuin leeg, dan teken je een plan op schaal, daarna leg je de kabels voor verlichting aan en pas als laatste komen de planten en de zitplekken. Wie het andersom doet, graaft in juni de border weer open voor een kabel. Of ontdekt dat de loungebank precies in de enige schaduwplek van de middag staat.

De belangrijkste keuze maak je in het plan: hoeveel van je tuin wordt steen en hoeveel groen. Milieu Centraal houdt als vuistregel maximaal 15 m² (half)verharding aan. Is je tuin groter, dan bestaat de rest voor minstens 80 procent uit groen. Zo ziet dat eruit per tuinmaat:

Vijftien vierkante meter is ruim genoeg voor een terras van 3 bij 4 meter en een smal pad naar de schuur. Klinkt krap? Valt mee.

Begin met een lege tuin

Eerst opruimen. Oude planten die het al jaren nauwelijks doen, onkruid, kapotte potten, die stapel hout achter de schuur. Een lege tuin geeft overzicht en laat zien hoe groot de ruimte echt is. Maak vóór je begint foto’s vanaf vaste punten, bijvoorbeeld vanuit de keuken en vanaf de achterdeur, dan zie je later precies wat je hebt veranderd.

Tegels die eruit gaan, hoef je niet weg te gooien. Stapel ze tot een muurtje of een kruidenspiraal, of bied ze tweedehands aan.

Let daarna op de grond. Onder tegels ligt meestal een zandbed, en daar groeit weinig in. Planten hebben volgens het stappenplan van Milieu Centraal een laag van minimaal 30 cm geschikte grond nodig. Is het zand dikker dan 10 cm, dan graaf je af tot er hooguit 10 cm overblijft. Vul aan met een mengsel van ongeveer 70 procent tuinaarde, 20 procent zand en 10 procent compost, en spit het geheel 30 cm diep om. Zwaar werk. Huur een kruiwagen extra of vraag de buurman, want een paar kuub zand afvoeren doe je niet even op zaterdagochtend.

Maak een gedetailleerd plan

Pak papier. Teken je tuin op schaal, bijvoorbeeld 1 cm voor 1 meter, en zet erin waar de zon staat om 9 uur, 13 uur en 18 uur. Een tuin op het zuiden heeft bijna de hele dag zon, een tuin op het noorden ligt een groot deel van de dag in de schaduw van het huis. Dat bepaalt waar je terras komt en welke planten je kiest.

Neem in het plan deze punten mee:

• Waar zit je ‘s ochtends, en waar ‘s avonds?
• Welke route loop je naar de schuur en de containers?
• Waar wil je geen inkijk van de buren?
• Hoeveel tijd per week wil je aan onderhoud kwijt zijn?
• Waar gaan straks de kabels voor verlichting en een buitenstopcontact lopen?

Daarna komt de stijl: kleuren, materialen, het soort planten en de meubels. Daar mag je helemaal losgaan, zolang het past binnen de praktische indeling. Zoek je ideeën voor een kleine ruimte, kijk dan bij ideeën voor een kleine achtertuin.

Wat kost een tuinontwerp?

Kom je er zelf niet uit, dan kan een tuinarchitect het plan maken. Volgens hoveniersbedrijf Uw Tuin uit de regio Nijmegen en Arnhem kost een tuinontwerp gemiddeld tussen de 600 en 1.000 euro. Je betaalt voor de uren van de ontwerper, en aanpassingen na de laatste versie gaan op uurtarief. Vaak kun je er een beplantingsplan, een beregeningsplan of een verlichtingsplan bij nemen. Vind je het lastig om al je wensen samen te voegen tot een geheel? Laat het ontwerpen van je droomtuin dan uitbesteden door de hoveniers van https://www.uwtuin.nl/.

Investeer in goede verlichting

Licht maakt het verschil. Zonder licht houdt je tuin op zodra de zon zakt, en in september is dat al rond acht uur. Denk bij het plannen in drie lagen:

1. Looplicht langs paden, traptreden en bij de achterdeur, voor de veiligheid.
2. Zitlicht rond terras en lounge, gedimd en warm wit.
3. Sfeerlicht zoals een lichtslinger, een spot onder een boom of een lamp in een border.

Leg kabels aan vóór je gaat planten, of leg in elk geval een mantelbuis door de border. Losse lampen op zonne-energie zijn handig voor plekken waar geen kabel komt. In de winter leveren ze wel weinig licht, omdat de dagen kort zijn en het paneel weinig zon vangt. Meer over buiten zitten in alle seizoenen lees je in je tuin als verblijfsruimte.

Kies de juiste planten en comfortabele zitplekken

Planten maken een tuin levendig. Kies planten die passen bij je bodem, de hoeveelheid zon en het klimaat in jouw tuin, dan heb je minder last van plagen en minder uitval. Variatie in hoogte, kleur en blad geeft diepte. Zet hoge planten achterin, lage vooraan, en zorg dat er in elk seizoen iets bloeit of kleurt.

Plant een boom. In de schaduw van een boom is de gevoelstemperatuur 9 tot 13 graden lager dan in de volle zon, meldt Milieu Centraal. Heb je geen ruimte voor een boom, lees dan hoe je op andere manieren meer schaduw in je tuin maakt.

Bedek kale grond tussen de planten met een laag schors of snippers, want dat houdt onkruid tegen, houdt vocht vast in droge weken en scheelt je in de zomer heel wat avonden met de schoffel op je knieën. Houtsnippers of cacaodoppen gaan 1 tot 2 jaar mee, boomschors tot 6 jaar. Wie het gieten wil beperken, vangt regenwater op; zo sluit je een regenton aan met een vulautomaat.

Dan de zitplekken. Daar draait het uiteindelijk om. Dat kan een simpel bankje tegen de schuur zijn, een loungehoek met kussens of een schommelstoel onder de boom. Zet minstens één plek in de ochtendzon en één waar het op een julimiddag koel blijft.

Veelgestelde vragen

Waar begin je met het aanleggen van een droomtuin?

Een droomtuin aanleggen begin je met een lege tuin: haal oude planten, onkruid en rommel weg. Daarna teken je een plan op schaal met de zonnestand, de looproutes en de plek van het terras. Verlichting en kabels leg je aan vóór je plant, zodat je borders niet opnieuw hoeft open te graven.

Wat kost een tuinontwerp gemiddeld?

Een tuinontwerp kost gemiddeld tussen de 600 en 1.000 euro, volgens hoveniersbedrijf Uw Tuin uit de regio Nijmegen en Arnhem. De prijs hangt af van het aantal uren dat de ontwerper eraan werkt. Een beplantingsplan, beregeningsplan of verlichtingsplan komt er vaak als extra bij, net als aanpassingen na de laatste versie.

Hoeveel van je tuin mag je bestraten?

Je tuin bestraat je volgens Milieu Centraal met maximaal 15 m² (half)verharding. Is je tuin groter, dan bestaat de rest voor minstens 80 procent uit groen. In een tuin van 50 m² is dat 15 m² terras en pad, en minimaal 28 m² planten, gras of struiken.

Welke planten zijn makkelijk in een tuin?

Makkelijke tuinplanten zijn planten die passen bij je bodem en de hoeveelheid zon op hun plek. Een schaduwplant in de volle zon of een zonaanbidder op het noorden vraagt veel extra water en zorg. Bedek de grond tussen de planten met schors of houtsnippers, dan hoef je minder te wieden en te gieten.

Hoe maak je een kleine tuin gezellig?

Een kleine tuin maak je gezellig met één vaste zitplek, sfeerverlichting en planten in verschillende hoogtes. Gebruik muren en schuttingen voor klimplanten, zodat je ruimte op de grond overhoudt. Een lichtslinger boven het terras en een paar warme spots maken de tuin ook na zonsondergang bruikbaar.