Afvoer wasmachine loopt over: oorzaken en oplossingen (2026)
🧺 Huishoudelijk probleem
Je start de wasmachine, komt een half uur later terug en ziet een plas water op de vloer. Of je hoort een borrelend geluid tijdens het centrifugeren en ziet sop omhoog komen uit de afvoer. Een overlopende wasmachine-afvoer is een van de meest voorkomende huishoudelijke problemen, en gelukkig in negen van de tien gevallen zelf op te lossen. Op deze pagina zet je in vijf stappen van makkelijk naar moeilijk je afvoer weer open, met als eerste stap het vergeten pompfilter dat vrijwel altijd de oorzaak blijkt.
💡
Direct antwoord
Bij 9 van de 10 overstromingen zit de oorzaak óf in het pompfilter van de wasmachine (muntjes, haar, knopen) óf in een gedeeltelijke verstopping van de afvoerslang of sifon. Begin altijd met het pompfilter: dat kost 5 minuten en lost 40 procent van alle gevallen direct op. Daarna werk je stapsgewijs via de afvoerslang, sifon en eventueel een chemische ontstopper als HG Duo naar een loodgieter toe.
⚡
Eerst veilig: haal de stekker eruit
Trek de stekker van de wasmachine uit het stopcontact voordat je aan de afvoer begint. Water en elektriciteit zijn een gevaarlijke combinatie. Draai ook de watertoevoer dicht om nieuwe overstromingen te voorkomen tijdens het werk.
Niet elke overstroming heeft dezelfde oorzaak. Door goed te kijken wanneer het water uit de afvoer komt, kun je veel gerichter zoeken. Klik op de situatie die bij jou past voor een eerste advies.
🔍 Wanneer loopt de afvoer over?
💧 Overloop alleen tijdens afpompen
Grote kans dat je afvoer te nauw is voor de hoeveelheid water die de wasmachine in korte tijd afpompt, óf dat er een gedeeltelijke verstopping zit. Het water kan wegstromen, maar niet snel genoeg. Begin met het pompfilter schoonmaken en kijk of je afvoerslang correct is gemonteerd (met een inverted-U zodat er geen vacuüm ontstaat).
De 7 meest voorkomende oorzaken
Voordat je gaat sleutelen, is het handig om te weten wat er vermoedelijk mis is. Hieronder de zeven meest voorkomende oorzaken van een overlopende wasmachine-afvoer, in volgorde van frequentie.
🪙Pompfilter verstoptHeel vaak
De nummer 1 oorzaak, vaak vergeten door gebruikers. Muntjes, haar, knopen en zeepresten verzamelen zich in dit filter onderaan de machine. Reinigen duurt 5 minuten.
🪡Afvoerslang verstoptVaak
Zeep, kledingvezels en haar hopen zich op in de afvoerslang tussen de wasmachine en de sifon. Vooral oudere slangen raken verzand.
🚰Sifon verstoptVaak
De S-vormige buis achter of in de muur verzamelt vuil, vet en kalk. Een verstopte sifon zorgt voor de typische ’traag wegstromende’ afvoer.
🔀Slang verkeerd geïnstalleerdRegelmatig
De afvoerslang moet een inverted-U maken op minimaal 60 centimeter hoogte. Ligt hij plat of te laag, dan kan er een vacuüm ontstaan waardoor water terugstroomt.
📏Afvoer te nauwRegelmatig
Moderne wasmachines pompen tot 35 liter per minuut af. Oude afvoerbuizen van 32 mm kunnen dat niet aan, wat tot overlopen leidt ook als er geen verstopping is.
🏗️Probleem in het rioolSoms
Als ook je wasbak, douche en toilet traag afvoeren, zit het probleem verderop. Vaak boomwortels of vet in de buitenriolering. Loodgieter nodig.
❄️Bevroren buisWinter
Bij strenge vorst kan de afvoerbuis in een buitenmuur of schuur bevriezen. Water kan niet weg en komt omhoog. Ontdooien met warm water rond de buis.
🔌Afpompslang internSoms
Binnen in de wasmachine kan de afpompslang tussen trommel en pomp verstopt raken met een BH-beugel of sok. Vereist demontage.
Stappenplan: zo los je het zelf op
Werk onderstaande stappen één voor één af, van makkelijk naar moeilijk. Na elke stap test je de wasmachine op een kort programma (bijvoorbeeld ‘spoelen en centrifugeren’) om te zien of het probleem weg is.
1
Pompfilter leegmakenMakkelijk
Achter een klepje onderaan de voorkant van bijna elke wasmachine zit een rond filter dat je met de hand kunt losdraaien. Zet een platte bak ernaast, leg handdoeken op de vloer, draai het filter langzaam los. Er komt dan een liter water uit plus alle kleine troep: muntjes, haar, knopen, zelfs complete BH-beugels. Schoonmaken onder de kraan, weer terugdraaien. Dit lost 40 procent van alle overloop-problemen op.
2
Afvoerslang controleren en spoelenMakkelijk
Schuif de wasmachine iets naar voren. Draai de afvoerslang voorzichtig los bij de sifon (legt handdoek eronder!). Houd de slang omhoog boven een emmer en spoel hem door met warm water en een scheutje afwasmiddel. Zichtbaar vuil? Dan was dit jouw probleem. Check ook dat de slang niet geknikt ligt achter de machine.
3
Sifon doorspuitenGemiddeld
Draai met een tang de sifon los (meestal een ronde kunststof bocht in de muur). Maak hem schoon met warm water en een borstel, verwijder eventueel opgehoopt vet en vuil. Plaats terug en zorg dat alle aansluitingen goed dicht zitten. Draai niet te strak aan: kunststof kan kraken.
4
Soda-en-azijn methodeMakkelijk
Giet 100 gram soda (bicarbonaat) in de sifon, gevolgd door 250 milliliter witte schoonmaakazijn. Het gaat direct schuimen en borrelen. Laat 15 tot 30 minuten inwerken. Spoel dan na met anderhalve liter kokend water. Deze natuurlijke methode lost zeep- en vetaanslag op.
5
Chemische ontstopper (HG Duo)Gemiddeld
Werkt stap 4 niet, pak dan HG Duo Ontstopper of Mr. Muscle Gootsteen Ontstopper erbij (beide rond de 10 euro bij Praxis, Gamma of Albert Heijn). Volg exact de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Gebruik altijd handschoenen en zorg voor ventilatie. Meng nooit verschillende chemische middelen.
6
Ontstoppingsveer of hoge drukMoeilijk
Hardnekkige verstopping die dieper in de afvoer zit? Dan heb je een ontstoppingsveer nodig (te huur bij bouwmarkten voor 10 tot 20 euro per dag) of een hogedrukreiniger met speciale afvoer-nozzle. Voer hem voorzichtig in tot je de verstopping voelt en draai dan rond. Pas op dat je de afvoer niet beschadigt.
🧼
Wasmachine reinigen voor een frisse was
Nu je toch bezig bent: pak ook direct een onderhoudsbeurt van de binnenkant.
→
De soda-en-azijn methode uitgelegd
De combinatie van baking soda (natriumbicarbonaat) en schoonmaakazijn is al decennia een van de meest gebruikte huis-tuin-keuken-methodes voor ontstopping. Het werkt omdat de twee stoffen samen een chemische reactie aangaan: het natriumbicarbonaat reageert met het azijnzuur tot koolzuurgas, water en natriumacetaat. Die bruisende reactie zet mechanische druk op het vuil en lost zeepresten en vetaanslag op.
Hoe doe je het precies?
Giet eerst 1 liter kokend water in de afvoer om bestaande zeepresten op te weken
Strooi 100 gram soda (= ongeveer 6 eetlepels) in de afvoer. Zorg dat het écht ín de afvoer komt, niet alleen in de zeefje bovenop
Giet 250 milliliter witte schoonmaakazijn erachteraan. Het begint meteen te borrelen en schuimen
Laat minimaal 15 minuten inwerken, liever 30 minuten
Spoel na met opnieuw 1,5 liter kokend water
Test de wasmachine op een kort programma
⚠️
Gebruik nooit bijtende soda als alternatief
Bijtende soda (natriumhydroxide, NaOH) is iets heel anders dan gewone baking soda (natriumbicarbonaat). Bijtende soda is extreem agressief, kan brandwonden veroorzaken en tast oude rubberen afvoerslangen aan. Gebruik alleen de gewone zuiveringszout of baking soda die je ook in de bakkerij gebruikt.
Als de DIY-methodes niet werken, zijn er verschillende chemische ontstoppers op de markt. Hieronder de meest gebruikte, met hun voor- en nadelen.
💧 Vergelijking ontstoppers voor wasmachine-afvoer
Middel
Prijs
Sterkte
Milieu
Veilig voor slang?
Soda + azijn (DIY)
€ 2-3
Licht tot middel
Uitstekend
Ja
HG Duo Ontstopper
€ 10-12
Sterk
Matig
Ja, volgens HG
Mr. Muscle Gootsteen
€ 8-10
Sterk
Matig
Ja, volgens fabrikant
Ecover Ontstopper
€ 9-11
Licht tot middel
Goed
Ja
Kokend water + afwasmiddel
Gratis
Licht
Uitstekend
Ja
Bijtende soda (NaOH)
€ 4-6
Zeer sterk
Slecht
Kan rubber aantasten
🚫
Nooit mixen!
Gebruik nooit meerdere chemische ontstoppers tegelijk of achter elkaar zonder goed spoelen ertussen. De combinatie van bijvoorbeeld bleek en een zuur middel kan gevaarlijke chloorgassen produceren. Bij twijfel: spoel de afvoer eerst minimaal 10 minuten door met water voordat je een tweede middel probeert.
Per merk: Miele, Bosch, AEG, Samsung en meer
Elk wasmachinemerk geeft zijn eigen foutcode bij een afvoerprobleem. Hieronder de meest voorkomende codes en waar je het pompfilter vindt.
Miele
Pompfilter: rechts onderaan de voorkant achter een vierkant klepje. Foutcode: F20 of water in display. Miele-machines hebben vaak een aparte noodafvoer-slangetje dat je kunt uittrekken om water weg te laten lopen voordat je het filter opent.
Bosch / Siemens
Pompfilter: links onderaan de voorkant achter een smal klepje. Foutcode: E18 (pomp geblokkeerd) of F18. Ook bij Bosch en Siemens meestal een noodafvoer-slangetje aanwezig.
AEG / Electrolux / Zanussi
Pompfilter: rechts of links onderaan. Foutcode: EF0, E20 of E21. Bij AEG is vaak een flinke hoeveelheid vuil in het filter te vinden omdat het opvallend ruim is.
Samsung
Pompfilter: onderaan de voorkant. Foutcode: 5E of SE (niet te verwarren met ‘Sensor Error’). Samsung-handleiding bevat vaak een duidelijk stappenplan voor filter reinigen.
LG
Pompfilter: onderaan de voorkant achter een breed klepje. Foutcode: OE (overflow error) wijst direct op een afvoerprobleem. LG heeft vaak een handige timer die aangeeft hoe vaak je het filter zou moeten reinigen.
Whirlpool / Bauknecht / Indesit
Pompfilter: onderaan de voorkant. Foutcode: F02 (afpompfout) of F5. Pas op: bij oudere Whirlpool-modellen zit het filter soms lastig bereikbaar onder een dubbel luik.
📖
Tip: bewaar de handleiding of download hem opnieuw
De exacte locatie van het pompfilter en de betekenis van foutcodes verschillen per model. Kan je de fysieke handleiding niet meer vinden? Op de website van de fabrikant kun je bijna altijd op basis van het typenummer (staat op een sticker bij de deurrand of onderaan de machine) de PDF opnieuw downloaden.
Wanneer bel je een loodgieter?
In de meeste gevallen los je het probleem zelf op met bovenstaande stappen. Toch zijn er situaties waar een professional nodig is:
Je hebt alle stappen doorlopen en het loopt nog steeds over. Dan zit het probleem dieper in het riool dan je zelf kunt bereiken.
Ook andere afvoeren stromen traag of borrelen. Dat wijst op een probleem in de hoofdafvoer, niet specifiek bij de wasmachine.
Je ziet bruin water uit meerdere afvoeren tegelijk komen. Mogelijk rioolterugstroom, dan moet je het riool laten doorspuiten.
De afvoer is bevroren en je krijgt hem niet ontdooid. Een loodgieter heeft speciale ontdooiapparatuur.
Je vermoedt een lekkage naast de verstopping. Water in de muur of onder de vloer vraagt acute professionele hulp.
💰
Wat kost een loodgieter?
Voor een standaard ontstopping rond een wasmachine-afvoer reken je op 80 tot 150 euro tijdens werktijden. Buiten kantooruren of in het weekend loopt dat op tot 150-250 euro, plus eventueel voorrijkosten. Vraag altijd van tevoren een prijsopgave en controleer dat de loodgieter erkend is via Uneto-VNI of Techniek Nederland.
Zo voorkom je dat de afvoer opnieuw overloopt
Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Met deze tips verklein je de kans op herhaling aanzienlijk.
Reinig het pompfilter elke 3 maanden. 5 minuten werk, voorkomt 80 procent van alle afvoerproblemen.
Controleer zakken voor het wassen. Muntjes, haarspelden en papiertjes zijn beruchte filter-verstoppers.
Gebruik een waszak voor delicate kleding. Voorkomt dat losse haren, draadjes en BH-beugels in de pomp belanden.
Doseer wasmiddel niet te royaal. Te veel zeep is de nummer 1 oorzaak van slijmaanslag in de afvoerslang.
Draai één keer per maand een heet programma (90°C) zonder was. Lost zeepresten en bacteriën op.
Spoel de afvoer elke 2 maanden met soda en azijn. Preventief onderhoud dat vet en zeep afbreekt voor het vastzit.
Check de afvoerslang bij elke verhuizing van de machine. Of bij aansluiten van een nieuwe wasmachine.
Veelgestelde vragen
Duidelijke signalen zijn: water dat tijdens het afpompen omhoog komt uit de afvoer, een plas water achter of onder de wasmachine, een borrelend geluid tijdens het centrifugeren, de machine die traag leegpompt, of een foutcode zoals E20, 5E of F02 (afhankelijk van het merk). Als het programma klaar is maar er nog water in de trommel staat, is de afvoer vrijwel zeker verstopt.
Ja, maar alleen voor lichte tot middelmatige verstoppingen. De combinatie van baking soda (natriumbicarbonaat) en azijn lost zeepresten, kalkaanslag en vet op door een borrelende chemische reactie. Gebruik 100 gram soda en 250 milliliter witte azijn, laat 15-30 minuten inwerken en spoel na met kokend water. Bij hardnekkige verstoppingen of een volledig dichte afvoer heb je sterkere middelen of mechanische ontstopping nodig.
Zelf doen kost je hooguit 10 euro voor een fles HG Duo ontstopper, vaak zelfs niets als je baking soda en azijn in huis hebt. Een loodgieter rekent 80 tot 150 euro voor standaard werk tijdens kantooruren, en 150 tot 250 euro buiten werktijden. Vraag altijd een prijsopgave vóór de loodgieter begint, en check of voorrijkosten apart worden gerekend.
Bij een nieuwe machine is het probleem zelden een verstopping. Meestal zit het in de installatie: de afvoerslang ligt te laag (moet een inverted-U maken op minimaal 60 cm hoogte), de afvoerbuis is te nauw voor de moderne pompcapaciteit, of de slang is geknikt achter de machine. Ook komt het voor dat de transportbouten nog niet verwijderd zijn, wat tot abnormaal pompgedrag kan leiden. Check altijd eerst de installatiehandleiding.
Niet aan te raden. Bij een verstopte afvoer kan water terug in de machine stromen of juist op de vloer belanden, met waterschade aan vloer, kelder of benedenburen als gevolg. De meeste wasmachines geven ook een foutcode en stoppen automatisch als ze merken dat er niet goed wordt afgepompt. Los het probleem eerst op voordat je weer wast.
Fabrikanten adviseren elke 3 tot 6 maanden, maar in de praktijk vergeten de meeste mensen dit volledig. Als je regelmatig haar, harige huisdieren of fijne vezels wast (microvezeldoekjes, pluizen van babykleertjes), doe het dan elke 2 maanden. Bij normaal gebruik is vier keer per jaar ruim voldoende. Reken op 5 minuten werk inclusief opdweilen.
Deze codes duiden op een afpompprobleem. E20 (AEG, Electrolux, Zanussi) en 5E (Samsung) betekenen dat de wasmachine niet kan afpompen binnen de ingestelde tijd. Oorzaak is bijna altijd een verstopt pompfilter of een geknikte afvoerslang. Bij Bosch/Siemens krijg je F18 of E18 voor hetzelfde probleem, bij Whirlpool F02 en bij LG OE. Reinig het pompfilter als eerste stap.
Beter van niet. Chemische ontstoppers zijn agressief en kunnen de rubberen afdichtingen, pompwaaier en interne slangen van de wasmachine aantasten. Gebruik chemische middelen alleen in de afvoerbuis/sifon achter de machine, niet door de trommel of het pompfilter zelf. Dit wordt ook expliciet afgeraden in de handleiding van vrijwel alle fabrikanten.
Een inverted-U is een omgekeerde U-vorm in de afvoerslang, waarbij het hoogste punt minimaal 60 centimeter boven de vloer zit voordat de slang naar de sifon of afvoerbuis zakt. Deze hoogte voorkomt dat het riool leeg hevelt in de wasmachine als die uit staat, en voorkomt dat een vacuüm ontstaat tijdens het afpompen. Bijna alle overloop-problemen bij nieuwe installaties komen door een ontbrekende of te lage inverted-U.
Samenvatting
Een overlopende wasmachine-afvoer los je in 90 procent van de gevallen zelf op. Begin altijd met het pompfilter van de wasmachine: haar, muntjes en knopen hierin zijn de meest vergeten oorzaak en de oplossing kost maar 5 minuten. Lost dat het niet op, controleer dan achtereenvolgens de afvoerslang, de sifon en probeer de soda-en-azijn methode of een chemische ontstopper als HG Duo.
Blijft het probleem na alle stappen bestaan, of zijn ook andere afvoeren in huis traag, dan is het tijd om een loodgieter te bellen (reken op 80 tot 250 euro). Meer tips over onderhoud vind je in onze artikelen over wasmachine reinigen en gootsteen ontstoppen met baking soda en azijn.