Filmavond thuis: de perfecte setting begint niet bij je tv

Je hebt een mooie tv, de film staat klaar en toch voelt het als gewoon een avondje bank. Het ligt zelden aan het scherm. Een straatlantaarn die door een kier schijnt, een plafondlamp die in het beeld weerkaatst, stemmen die galmen door een kale kamer: dat haalt je uit het verhaal. Zo zet je een filmavond thuis neer die wel binnenkomt: hoe je de kamer echt donker krijgt, hoe ver je van je scherm hoort te zitten per schermmaat, wat je met licht en geluid doet en een checklist voor het uur voordat de film begint.

Een filmavond thuis draait om donker, afstand en geluid

Drie dingen maken het verschil tussen tv kijken en film kijken. De kamer moet donker zijn, zodat het scherm het enige is wat licht geeft. Je moet op de juiste afstand zitten, zodat het beeld een flink deel van je blikveld vult. En het geluid moet helder klinken zonder te galmen.

Daarna komt comfort: een plaid, een bank waar je in wegzakt, iets te eten. Dat regel je in vijf minuten. Donker en geluid vragen iets meer voorbereiding, maar je doet het één keer goed en hebt er elke filmavond plezier van.

Verduisteren: zo krijg je de kamer echt donker

Daglicht en straatlicht zijn de grootste vijand van een goed beeld. Zwart wordt grijs, kleuren verbleken en je ziet je eigen woonkamer weerspiegeld in het scherm. Zeker in de zomer, als het om negen uur ‘s avonds nog licht is, heb je verduistering nodig.

Twee keuzes bepalen hoe donker het wordt.

• De stof. Verduisterende stof houdt het licht tegen, transparante of lichte velours stof filtert het alleen. Voor een kamer waar je films kijkt, kies je voor een verduisterend gordijn of een verduisterend rolgordijn achter je gewone gordijn.
• De montage. Hang je het gordijn op de dag, dus aan de muur of het plafond boven het raam en breder dan het kozijn, dan overlapt de stof de randen en lekt er minder licht langs. In de dag, binnen het kozijn, ziet strakker uit, maar laat vaak een smalle lichtrand over.

Bij een webshop als Topjaloezieën kun je kiezen tussen transparant, velours en verduisterend en tussen montage op of in de dag. Bekijk bijvoorbeeld de gordijnen bij Topjaloezieën om stof en ophangwijze te vergelijken. Een zwaar gordijn heeft nog een voordeel: het dempt de galm in de kamer, waardoor stemmen in een film beter verstaanbaar worden.

Laat de gordijnen ruim over de vloer vallen of tot net erboven. Het licht dat onder een te kort gordijn doorkomt, zie je in een donkere kamer meteen. Vervelend is dat een verduisterend gordijn overdag ook echt alles tegenhoudt: wil je daglicht, dan moet je hem iedere ochtend open trekken.

Hoe ver zit je van je scherm?

De meeste woonkamers zijn ingericht rond de bank, niet rond het scherm. Daardoor zit je vaak te ver weg en voelt een film kleiner dan hij is. Volgens RTINGS adviseert de Amerikaanse beroepsvereniging SMPTE dat het beeld minimaal 30 graden van je blikveld vult. Voor film is 40 graden de aanbeveling, dat geeft de bioscoopbeleving.

Wij rekenden dat om naar centimeters voor een 16:9-scherm.

Meet de afstand van je ogen tot het scherm, niet van de rugleuning. Zit je met een 55 inch tv op drie meter, dan vult het beeld nog geen 30 graden. Voor een filmavond kun je dan prima een poef of een paar grote kussens dichterbij leggen. Dat kost niets en het verschil is direct te zien.

Een beamer werkt volgens dezelfde regel, alleen kies je daar het beeldformaat zelf. Hoe dat in de praktijk uitpakt met een goedkoop model lees je in onze ervaring met de beamer van Action.

Licht tijdens de film

Helemaal donker is voor je ogen vermoeiend, zeker bij een fel scherm en een film van tweeënhalf uur. Een klein beetje licht achter het scherm, het zogenaamde biaslicht, helpt. Een ledstrip op de achterkant van de tv werpt een zachte gloed op de muur, zodat het contrast tussen scherm en omgeving minder hard is. Zwart oogt daardoor zelfs dieper. Hoe je dat licht afstemt op je schermhelderheid staat in ons stuk over verlichting in een game kamer, dezelfde regels gelden voor film.

Zet verder alle lampen uit die in het scherm weerkaatsen. Dat zijn meestal de plafondlamp en lampen recht tegenover de tv. Een lamp naast of achter de bank mag blijven branden, gedimd en met warm licht. Wil je zien wat één goede lamp doet voor de sfeer, lees dan waarom een tafellamp zoveel sfeer brengt.

Geluid in een woonkamer zonder galm

Een kale kamer met een harde vloer, grote ramen en weinig stof galmt. Dialogen worden onduidelijk en je zet het volume hoger, waarna de explosies te hard zijn. Zachte materialen lossen veel op: een vloerkleed tussen de bank en het scherm, gordijnen, kussens, een gevulde boekenkast.

Zet speakers of een soundbar niet strak tegen de muur of in een kast. Een paar centimeter ruimte zorgt dat de bas niet dreunt. Een subwoofer kun je verschuiven tot de bas op jouw zitplek strak klinkt, de hoek van de kamer geeft vaak te veel.

Last van geluid van buiten of van de buren? Meer over dempen en isoleren lees je in hoe je je woonkamer geluidvrij maakt.

Comfort en het ritueel van de avond

Comfort maakt van een film een avond. Grote kussens, een zachte plaid per persoon, een bank waar je je benen op kwijt kunt. Zet de verwarming een half uur van tevoren iets hoger als je stil gaat zitten, want na een uur stilzitten krijg je het kouder dan je denkt. Hoe je je zithoek blijvend inricht als kleine bioscoop, met een hoekbank en slimme verlichting, lees je in zo maak je van je zithoek een thuisbioscoop.

Dan het ritueel. Sluit de gordijnen, leg de telefoons in een andere kamer en maak het eten klaar voordat de film begint. Popcorn, een schaal nootjes, iets te drinken binnen handbereik. Zo hoeft niemand halverwege op te staan.

Een groot scherm helpt, maar een laptop op schoot in een donkere kamer met een plaid werkt ook. Het moment maak je zelf.

Checklist voor het uur voordat de film begint

• Gordijnen dicht en geen lichtrand langs de zijkanten of onderkant
• Plafondlamp uit, één gedimde lamp naast of achter de bank aan
• Biaslicht achter de tv aan, als je dat hebt
• Zitplek op de juiste afstand voor je schermmaat (zie de tabel)
• Kussens en plaids klaar, verwarming iets hoger
• Geluid getest met een stuk dialoog, volume zo dat je stemmen verstaat
• Eten en drinken op tafel binnen handbereik
• Telefoons weg en meldingen uit

Veelgestelde vragen

Hoe organiseer je een filmavond thuis?

Een filmavond thuis organiseer je door eerst de kamer klaar te maken: gordijnen dicht, felle lampen uit en een zitplek op de juiste afstand van het scherm. Kies daarna de film samen van tevoren, zet eten en drinken klaar en leg de telefoons weg. Zo hoeft niemand tijdens de film op te staan of te zoeken.

Wat zijn lekkere snacks voor een filmavond?

Lekkere snacks voor een filmavond zijn hapjes die je in het donker zonder knoeien eet, zoals popcorn, nootjes, chips, drop of stukjes fruit en kaas. Zet alles in schalen op tafel voordat de film begint. Snacks met saus of korstjes kun je beter overslaan, want in een donkere kamer zie je de vlekken op de bank pas de volgende dag.

Hoe ver moet je van een 55 inch tv zitten?

Van een 55 inch tv zit je voor film het best op ongeveer 1,7 meter, zodat het beeld 40 graden van je blikveld vult. Voor dagelijks kijken is ongeveer 2,3 meter prima, dat is 30 graden. Meet altijd vanaf je ogen tot het scherm. Zit je verder weg, leg dan voor een filmavond een poef of kussens dichterbij.

Welke gordijnen zijn het best voor een thuisbioscoop?

Voor een thuisbioscoop zijn verduisterende gordijnen het best, opgehangen op de dag: aan de muur of het plafond, breder dan het raam en tot op de vloer. Zo lekt er langs de randen weinig licht naar binnen. Zware stoffen zoals velours dempen bovendien de galm, waardoor stemmen in de film helderder klinken.

Moet het helemaal donker zijn bij het kijken van een film?

Een kamer hoeft niet helemaal donker te zijn bij het kijken van een film, en dat is ook prettiger voor je ogen. Een zwak licht achter het scherm, zoals een ledstrip op de achterkant van de tv, verzacht het contrast tussen scherm en muur. Lampen die in het scherm weerkaatsen zet je wel uit.