Oude tegels verwijderen of niet? Zo maak je de juiste keuze

Een nieuwe vloer of een frisse badkamer, en dan die vraag: hak je de oude tegels eruit of leg je er gewoon iets overheen? Uitbreken kost dagen, maakt een berg puin en een huis vol stof. Eroverheen leggen gaat snel, maar pakt verkeerd uit als de ondergrond niet deugt. Met vier checks weet je binnen een uur welke kant je op moet, en in welke gevallen je er zelf vanaf moet blijven.

Wanneer je oude tegels laat zitten en wanneer ze eruit moeten

Oude tegels mogen blijven liggen als ze vastzitten, niet hol klinken, vlak liggen en droog zijn. Dan kun je er klik PVC, laminaat, een nieuwe tegel of een gietvloer overheen leggen. Je spaart het sloopwerk uit en de vloer wordt maar een paar millimeter tot anderhalve centimeter hoger.

De tegels moeten eruit als ze los zitten of hol klinken, als er vocht onder zit, als je de extra vloerhoogte niet kwijt kunt of als je vloerverwarming wilt laten aanleggen in een nieuwe dekvloer. Zit je in een huis dat tot ongeveer 1994 is gebouwd of verbouwd, dan komt daar een vijfde check bij: zit er asbest in de vloer?

De vier checks voor je begint

1. Zitten de tegels vast?

Tik elke tegel aan met het handvat van een schroevendraaier of een houten hamer. Een volle, doffe tik betekent dat de tegel goed in de lijm of het zandcementbed zit. Hol? Dan zit er lucht onder. Een paar holle tegels kun je eruit halen en opnieuw vastzetten. Klinkt een groot deel van de vloer hol, dan hak je alles eruit, want een nieuwe laag op een losse ondergrond scheurt of kraakt.

2. Is de vloer vlak genoeg?

Leg een rechte lat of rei van 2 meter op de vloer, in de lengte, de breedte en schuin. Meet met een stapel muntjes of een voelermaat hoeveel ruimte er onder de lat zit. Hoeveel afwijking mag, hangt af van wat je erop legt, en daar zijn de bronnen het niet over eens:

Een factor twee verschil. De legvoorschriften van de vloer die je koopt zijn dus leidend, en die vraag je op voordat je bestelt, niet als de dozen al in de gang staan. Haal je de norm niet, dan egaliseer je de tegelvloer eerst.

3. Is de vloer droog?

Vocht dat onder de tegels zit, trekt in de nieuwe vloer. Kijk naar donkere randen bij de plinten, schimmel in de voegen of een muffe lucht. Speelt dat in de hele ruimte, zoek dan eerst de oorzaak, bijvoorbeeld bij vochtproblemen door een hoge luchtvochtigheid. Een PVC- of laminaatvloer over een vochtige tegelvloer verplaatst het probleem alleen.

4. Kun je de extra hoogte kwijt?

Elke laag over de tegels maakt de vloer hoger. Meet bij de deuren, de drempel naar de gang, de trap en de keukenkastjes of de vaatwasser nog onder het blad past.

Bronnen: Laminaat.nl (PVC), Tegelcentrum Siddeburen (tegels over tegels).

Plak PVC is de dunste optie, maar vraagt bijna altijd een egaliseerlaag, en bij klik PVC moeten binnendeuren vaak een stukje ingekort worden.

Eerst checken op asbest

Oude vloertegels, vloerzeil en de onderlaag daarvan kunnen asbest bevatten. Volgens Milieu Centraal is de kans op asbesthoudend materiaal er in een huis dat tot ongeveer 1994 is gebouwd of verbouwd. Zien kun je het niet: alleen een laboratoriumanalyse stelt vast of er asbest in zit.

Mag je asbesthoudende vloertegels zelf verwijderen? De spelregels van het IPLO zijn streng:

• Je mag als particulier in totaal maximaal 35 m² asbesthoudend materiaal uit je eigen woning halen.
• Vloertegels en vloerbedekking mag je alleen verwijderen als ze heel blijven. Breken of zagen mag niet.
• Gelijmde vloertegels of gelijmde vloerbedekking mag je niet zelf weghalen. Het lostrekken geeft te veel kans op losse vezels.
• Losse asbestvezels, zoals in de onderlaag van oud vloerzeil, laat je altijd aan een gecertificeerd bedrijf over.
• Je meldt de verwijdering vooraf via het Omgevingsloket, en je mag geen hulp van een aannemer of andere vakman inschakelen.
• Je verpakt het materiaal luchtdicht in transparant, stevig plastic met het woord “Asbest” erop. De milieustraat vraagt vaak om het bewijs van je melding.

Twijfel je? Laat eerst een monster onderzoeken voordat je gaat hakken. Een vloer die je eruit breekt, kun je achteraf niet meer heel verwijderen.

Alternatieven om over oude tegels te leggen

Laat je de tegels liggen, dan heb je de keuze uit vier soorten vloeren. Welke past, hangt vooral af van hoe vlak je tegelvloer is en hoeveel hoogte je kwijt kunt.

Klik PVC is de makkelijkste optie voor een doe-het-zelver. Je legt een dunne, drukvaste ondervloer en klikt de panelen zwevend in elkaar. Hou 8 tot 10 mm ruimte vrij langs de muren, want PVC zet uit bij warmte.

Plak PVC is dun en strak, maar vraagt een spiegelvlakke ondergrond. Op tegels betekent dat vrijwel altijd egaliseren, anders tekenen de voegen na een paar maanden door.

Laminaat kan ook op tegels, met een ondervloer die daarvoor geschikt is. Laminaat is minder bestand tegen water dan PVC, dus in de badkamer of het toilet kies je liever PVC. Hoe je het legt, staat in het stappenplan voor laminaat leggen.

Tegels over tegels werkt op een vaste, vlakke vloer of wand met een voorstrijkmiddel voor gladde ondergronden en een tegellijm die daarop hecht. Reken op 1 tot 1,5 cm extra. Voor het zetten zelf lees je hoe je tegels zet.

Een gietvloer kan ook, maar de tegelvoegen moeten eerst helemaal dicht en vlak. Vakwerk.

Ligt er vloerverwarming onder de tegels, check dan of de nieuwe vloer daarvoor geschikt is. Elke laag isoleert, en een vloer met een te hoge warmteweerstand laat te weinig warmte door. De grenswaarden en welke vloeren passen, staan in het artikel over vloerverwarming aanleggen.

Oude tegels verwijderen zonder gedoe

Moeten de tegels er toch uit, reken dan op zwaar en stoffig werk. Het valt bijna altijd tegen. Het hakken zelf is nog te overzien, maar het wegschrapen van de oude lijm, het sjouwen van het puin en het schoonmaken van een huis vol stof kosten vaak meer tijd dan je had ingepland. Zo pak je het aan:

1. Check eerst op asbest als het huis tot ongeveer 1994 is gebouwd of verbouwd.
2. Plak alles af. Deuren dicht met folie en tape, ventilatieroosters afdekken.
3. Draag bescherming. Veiligheidsbril, werkhandschoenen, gehoorbescherming en een goed stofmasker. Bij hakken en slijpen komt kwartsstof vrij, en volgens het Arboportaal is het inademen daarvan erg slecht voor je gezondheid.
4. Begin bij een losse tegel of een rand. Zet een brede beitel onder de tegel en werk schuin naar binnen. Een breekhamer met een beitelpunt scheelt bij een grote vloer uren werk. Die kun je huren bij een bouwmarkt of verhuurbedrijf.
5. Haal de oude lijm of het zandcement weg. Een vloerschraper of een slijptol met diamantkop maakt de ondergrond schoon voor de nieuwe laag.
6. Voer het puin af. Puin breng je naar de milieustraat of je huurt een puincontainer. Vraag bij je gemeente wat ze aannemen en wat het kost.

Ligt er vloerverwarming in de dekvloer, hak dan niet met de breekhamer. De leidingen liggen in de dekvloer, direct onder het tegelwerk. Laat dit over aan een vakman, of laat de tegels liggen en leg er een geschikte vloer overheen.

In een badkamer of keuken is het vaak de wand die het meeste werk geeft. Daar komt vocht vaker voor, dus check bij vochtproblemen in huis eerst of de muur achter de tegels droog is.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn badkamer over oude tegels heen betegelen?

Een badkamer over oude tegels heen betegelen kan als de oude tegels vastzitten, vlak liggen en droog zijn. Je gebruikt een voorstrijkmiddel voor gladde ondergronden en een tegellijm die op tegels hecht. Reken op 1 tot 1,5 cm extra dikte op vloer en wand, en check of de douchedrain, deur en kranen dan nog passen. Holle of losse tegels haal je eerst weg.

Hoe weet je of oude tegels los zitten?

Of oude tegels los zitten, hoor je door elke tegel aan te tikken met het handvat van een schroevendraaier. Een doffe tik betekent dat de tegel vastzit. Een holle klank betekent lucht onder de tegel. Een paar holle tegels kun je opnieuw vastzetten, maar klinkt een groot deel van de vloer hol, dan haal je de tegels eruit.

Mag ik oude vloertegels met asbest zelf verwijderen?

Oude vloertegels met asbest mag je zelf verwijderen als ze niet gelijmd zijn en heel blijven, tot maximaal 35 m² in totaal. Dat staat in de spelregels van het IPLO. Je meldt de verwijdering vooraf via het Omgevingsloket en verpakt alles luchtdicht. Gelijmde tegels en losse asbestvezels in oud vloerzeil laat je weghalen door een gecertificeerd bedrijf.

Hoeveel hoger wordt de vloer als je over tegels legt?

Een vloer over tegels wordt 2 tot 2,5 mm hoger met plak PVC plus de egaliseerlaag, 5 tot 8 mm met klik PVC inclusief ondervloer, en 1 tot 1,5 cm met nieuwe tegels over de oude. Meet vooraf bij deuren, drempels, de trap en de keukenkastjes, want daar loop je het eerst tegenaan.

Kun je PVC op tegels leggen met vloerverwarming?

PVC op tegels met vloerverwarming kan, als de PVC-vloer en de ondervloer geschikt zijn voor vloerverwarming. Elke extra laag houdt warmte tegen, dus kies een dunne vloer met een lage warmteweerstand. Check de legvoorschriften van de fabrikant voordat je bestelt.