Schimmel verwijderen uit je badkamer: aanpak per plek, van voeg tot plafond

Zwarte puntjes in de voegen, een grauwe rand langs de kit, een plafond dat boven de douche langzaam verkleurt. Bijna elke badkamer krijgt het. Op internet lees je dan dat azijn, soda of een scheut bleek het oplost. Dat advies is achterhaald en soms ronduit riskant. Je leest hier per plek hoe je schimmel uit je badkamer haalt, welk middel je daarvoor koopt en waarom het plafond altijd het eerst zwart wordt. Plus een routine van twee minuten die ervoor zorgt dat je dit niet elke maand opnieuw doet.

Zo verwijder je schimmel uit je badkamer

Gebruik een kant-en-klare schimmelbestrijder met een toelatingsnummer van het Ctgb, laat die inwerken volgens het etiket, spoel na en maak de plek droog. Dat is de korte versie, en het is ook wat Milieu Centraal adviseert.

Dat toelatingsnummer staat op de verpakking. Het begint met NL of EU, of het eindigt op een N. Staan er geen ingrediënten op het etiket? Laat het product dan in het schap liggen.

Zelf mengen met soda, bleek of chloor ontraadt Milieu Centraal. Huismiddeltjes zijn niet toegelaten als bestrijdingsmiddel, en met verkeerde verhoudingen loop je risico. Chloor plus een zuur, zoals azijn of ontkalker, geeft giftige dampen. In een kleine badkamer zonder raam wil je dat echt niet.

Stap voor stap:

1. Zet het raam open of de ventilatie op de hoogste stand.
2. Trek huishoudhandschoenen aan. Bij een plafond werk je met een veiligheidsbril, want spray en druppels vallen naar beneden.
3. Haal eerst kalk en zeepresten weg met een gewone badkamerreiniger. Schimmel hecht zich sneller aan kalk en vuil, en een middel werkt slecht door een laag aanslag heen.
4. Breng de schimmelbestrijder aan en houd je aan de inwerktijd op het etiket.
5. Spoel na met water en droog de plek met een doek.
6. Lever lege spuitbussen en restjes in als klein chemisch afval.

Aanpak per plek in de badkamer

Niet elke plek reageert hetzelfde. Voegen zijn poreus, kit is zacht, een plafond is vaak gestuct of geverfd. Deze tabel helpt je kiezen.

Voegen tussen de tegels

Voegmortel zuigt water op, dus schimmel zit er vaak een paar millimeter diep in. Spray het middel, laat het inwerken en werk na met een smalle voegenborstel. Blijft een voeg na twee behandelingen grijs, dan is de schimmel dieper doorgedrongen dan een middel bereikt. Krabben en opnieuw voegen is dan de enige echte oplossing.

Kitranden langs bad en douche

Hier gaat het meestal mis. Schimmel groeit in siliconenkit naar binnen, en die zwarte vlekken krijg je er met geen enkel middel meer uit. Het RIVM noemt in de GGD-richtlijn over schimmel en vocht de veroudering van kit en een schimmelgevoelige kitsoort als vaste oorzaken bij kitvoegen in de douche. Vervangen dus. Hoe je oude kit er netjes uithaalt, lees je in onze uitleg over kit verwijderen in badkamer en keuken. Kies daarna een sanitairkit met schimmelwerende toevoeging.

Het plafond boven de douche

Een plafond pak je anders aan, want je werkt boven je hoofd. Gebruik een spray met een schuimkop of een doek op een steel, en zorg dat er niets in je ogen kan komen. Wil je er daarna overheen schilderen, behandel de plek dan eerst. Verf over schimmel heen gaat altijd weer zwart doorkomen. Let bij de verf op het etiket: schimmelwerende verf heeft wel een Ctgb-nummer nodig, schimmelbestendige verf niet.

Waarom je badkamerplafond het eerst zwart wordt

Een douchebeurt brengt veel meer vocht in de lucht dan de meeste mensen denken. De GGD-richtlijn van het RIVM rekent met 2.500 tot 3.000 gram waterdamp per uur douchen. Koken komt uit op 600 tot 1.500 gram per uur, een bad op ongeveer 750.

Reken het even om. Tien minuten douchen is 420 tot 500 gram water in de lucht, bijna een halve liter. Een kwartier? Dan zit je op 625 tot 750 gram.

Die damp is warmer dan je muren en plafond, dus hij slaat altijd neer. Volgens het RIVM gebeurt dat ook op goed geïsoleerde wanden. Condens in de badkamer krijg je dus nooit helemaal weg. Waar het om gaat, is hoe snel het weer opdroogt.

En daar zit het verschil. Bij een gemiddelde luchtvochtigheid duurt het volgens de richtlijn twee tot drie uur voordat de wanden weer droog genoeg zijn, en vier tot vijf uur voor het plafond. Als grens geldt 80 procent relatieve vochtigheid aan het oppervlak: daarboven krijgt schimmel zijn kans. Douchen er twee of drie mensen per dag, dan droogt het plafond in feite nooit helemaal op. Gestuct plafond? Dat is extra gevoelig, omdat er cellulose en zeep in muurpleister zitten. Hetzelfde geldt voor sommige stoffen in watergedragen acrylverf.

De routine van twee minuten na elke douchebeurt

Schoonmaken met een middel is herstel. Wat schimmel tegenhoudt, is wat je direct na het douchen doet. Milieu Centraal geeft daarvoor een paar heldere ventilatieregels, en die passen prima in een vaste routine:

• Ventilatie op de hoogste stand, al tijdens het douchen.
• Raam open, 20 tot 30 minuten is genoeg. Langer is in de winter averechts: koelt de badkamer te veel af, dan krijg je juist meer condens.
• Wanden en vloer aftrekken met een trekker. Dat haalt het meeste water weg voordat het verdampt.
• Douchegordijn uitgevouwen laten hangen, badmat over de rand.
• Badkamerdeur op een kier zodat er lucht kan doorstromen, met het ventilatierooster open.

Heb je mechanische ventilatie? Volgens Milieu Centraal heeft ongeveer 4 op de 10 huizen dat, vaak woningen vanaf 1975. Laat het systeem elke 2 jaar onderhouden en maak de ventielen tussendoor schoon. Een vies ventiel zuigt veel minder af. Hoe je dat zelf doet, staat in ons stuk over mechanische ventilatie reinigen.

Twijfel je of het vocht in je huis hoger zit dan normaal, meet het dan met een hygrometer. In ons artikel over luchtvochtigheid in huis lees je welke waarden je wilt zien.

Azijn en baking soda tegen badkamerschimmel

Azijn en baking soda staan in bijna elk lijstje met badkamertips. Een witte waas van zeepresten krijg je er prima mee weg. Als schimmelbestrijder zijn ze niet toegelaten, en Milieu Centraal raadt ze voor dat doel af.

Het grootste risico zit in het combineren. Gebruik je azijn en daarna een chloorhoudend middel op dezelfde voeg, dan ontstaat chloorgas. Hou het bij één toegelaten middel per keer en spoel tussendoor goed na.

Gebruik je liever geen bestrijdingsmiddel? Dan heb je één route die echt werkt: zorg dat de badkamer na elke douchebeurt snel droog is. Kleine plekjes verwijder je dan met een gewone reiniger voordat ze zich vastzetten. Gaat het om schimmel op een gewone muur in een andere kamer, kijk dan bij schimmel op de muur verwijderen.

Wanneer badkamerschimmel een groter probleem is

Een beetje schimmel in de douche is normaal. De GGD ziet geringe schimmelgroei in een doucheruimte niet als gezondheidsrisico, omdat je er maar kort bent. Zit een groot deel van de badkamer onder de schimmel, dan verspreiden sporen zich door het huis en moet je het wel aanpakken. Volgens Milieu Centraal heeft in bijna 1 op de 5 woningen iemand last van vocht of schimmel.

Kijk verder dan de badkamer als:

• de schimmel binnen een paar weken na schoonmaken terug is, terwijl je goed ventileert;
• er ook vochtplekken op de muur achter de douche zitten, aan de kant van een andere kamer;
• het plafond van de ruimte onder de badkamer verkleurt;
• je schimmel ook in slaapkamers of achter kasten vindt.

Dan zit er vaak een lekkage, een kapotte kitnaad of een koudebrug achter. Lees in ons artikel over een vochtige badkamer welke oorzaken je zelf kunt nagaan. Loopt de douche slecht af, dan blijft er langer water staan. In dat geval helpt het om je afvoer te ontstoppen. Huur je? Meld schimmel die steeds terugkomt bij je verhuurder. Bij een koophuis schakel je een bouwkundig onderzoeksbureau in als je de bron niet vindt.

Veelgestelde vragen

Welk schoonmaakmiddel doodt schimmel in de badkamer?

Schimmel in de badkamer haal je weg met een schimmelbestrijder die is toegelaten door het Ctgb. Je herkent zo’n middel aan het toelatingsnummer op de verpakking: dat begint met NL of EU, of eindigt op een N. Gewone allesreiniger, azijn en baking soda verwijderen vuil en kalk, maar zijn niet toegelaten als bestrijdingsmiddel. Volg altijd de inwerktijd op het etiket en spoel daarna na.

Hoe krijg je schimmel uit de kit van je douche?

Schimmel uit de kit van je douche krijg je meestal niet meer weg, omdat de schimmel in de siliconen naar binnen groeit. Een middel bleekt hooguit de bovenkant. De echte oplossing is de oude kit eruit snijden, de naad ontvetten en goed laten drogen, en daarna nieuwe sanitairkit met schimmelwerende toevoeging aanbrengen. Wacht met douchen tot de kit volgens de verpakking is uitgehard.

Hoe verwijder je schimmel van het badkamerplafond?

Schimmel van het badkamerplafond verwijder je met een toegelaten schimmelbestrijder in schuimvorm of met een doek op een steel, zodat het middel niet in je gezicht drupt. Draag een veiligheidsbril en zet het raam open. Laat het plafond na het naspoelen helemaal drogen. Wil je schilderen, gebruik dan schimmelwerende muurverf, en verf nooit over onbehandelde schimmelplekken heen.

Hoe lang moet je ventileren na het douchen?

Na het douchen ventileer je 20 tot 30 minuten met een open raam, en de mechanische ventilatie zet je op de hoogste stand. Dat advies komt van Milieu Centraal. Langer een raam open zetten is in de winter averechts, omdat een koude badkamer meer condens geeft. Trek daarnaast de wanden en vloer droog, want water dat je weghaalt hoeft niet meer te verdampen.

Is schimmel in de badkamer gevaarlijk voor je gezondheid?

Schimmel in de badkamer is in kleine hoeveelheden geen groot gezondheidsrisico, omdat je er maar kort verblijft. Dat is ook hoe de GGD het beoordeelt. Zit een groot deel van de badkamer onder de schimmel, dan kunnen sporen zich door het huis verspreiden. Schimmel en vocht kunnen astma en luchtwegklachten verergeren, dus mensen met astma of allergie doen er goed aan het snel aan te pakken.