Wat is een dekvloer? Soorten, dikte en droogtijd uitgelegd

Je gaat verbouwen of nieuw bouwen, en de aannemer heeft het over een dekvloer. Of de vloerenlegger wil eerst weten wat er onder je oude vloer ligt voor hij een prijs geeft. Wat is dat eigenlijk, die dekvloer, en waarom maakt het zoveel uit welke je hebt? Het antwoord bepaalt hoe dik je vloer wordt, of vloerverwarming erin past en hoe lang je moet wachten voor je er tegels, laminaat of pvc op legt.

Een dekvloer is de laag tussen je betonvloer en je vloerafwerking

Een dekvloer is een laag van zandcement, anhydriet of plaatmateriaal die bovenop de constructievloer ligt, de betonnen vloer die het gewicht van het huis draagt. Hij maakt de vloer vlak en waterpas, zodat je er tegels, laminaat, parket of pvc op kunt leggen. In de meeste nieuwbouwhuizen liggen ook de buizen van de vloerverwarming in de dekvloer.

Bouwkundig naslagwerk Joost de Vree noemt drie functies. Hij egaliseert oneffenheden en niveauverschillen tussen kamers. Hij draagt de vloerverwarming. En hij dempt geluid, maar dat geldt alleen voor een zwevende dekvloer die los van het beton en de muren op een laag isolatie ligt.

Van onder naar boven ziet een vloer met vloerverwarming er zo uit:

Het woord afwerkvloer zorgt vaak voor verwarring. Sommige vakmensen gebruiken het voor de dekvloer zelf, anderen voor de laag die je ziet. Vraag bij een offerte dus welke laag er bedoeld wordt. Scheelt gedoe.

Welke soorten dekvloeren zijn er?

In Nederlandse woningen kom je vooral zandcement en anhydriet tegen. Daarnaast bestaan cementgebonden gietdekvloeren en droge dekvloeren van plaatmateriaal.

Zandcement

Een zandcementvloer is een mengsel van zand en cement dat aardvochtig wordt gestort en met de hand of een rei wordt afgewerkt. Zwaar werk. Hij is sterk en kan tegen vocht, dus je ziet hem veel in badkamers en keukens.

Een groot voordeel: je kunt zandcement op afschot leggen, zodat het water in een inloopdouche vanzelf naar het putje loopt. Volgens AVV Vloeren is zandcement wel gevoeliger voor krimp en scheuren. Daarom moet hij dikker zijn dan anhydriet: minstens 5 cm op een vaste ondergrond en 7 cm op isolatie. Alleen als hij direct op het beton wordt gestort en eraan hecht, kan hij volgens Joost de Vree met ongeveer 3 cm toe.

Anhydriet

Anhydriet is een vloeibare dekvloer op basis van gips en zand. Hij loopt uit een slang en vloeit vanzelf waterpas, zonder stortnaden of dilatatievoegen. Volgens Joost de Vree kun je er na 24 tot 36 uur al op lopen, al is hij dan nog lang niet droog.

Door de fijne, compacte structuur sluit anhydriet zonder luchtbellen om de buizen van vloerverwarming. Daarom heet hij beter voor vloerverwarming. Opvallend genoeg geleidt het materiaal zelf warmte niet beter: de tabel van Joost de Vree geeft anhydriet een warmtegeleiding (lambda) van 1,2 W/mK en cementdekvloer 1,3 W/mK. De winst zit in de dikte: anhydriet kan veel dunner dan zandcement, en een dunne laag houdt minder warmte tegen. Na het uitharden zit er een dun laagje op het oppervlak dat eraf geschuurd moet worden, anders droogt de vloer slecht en hecht lijm niet goed.

Tegen langdurig vocht kan anhydriet niet. AVV Vloeren noemt hem ongeschikt voor vochtige ruimtes zoals badkamers. Kies daar zandcement.

Zwevende dekvloer

Een zwevende dekvloer ligt los van de constructievloer en de muren, op een laag isolatie en met randisolatie langs de wanden. Hij raakt het beton en de muren dus nergens direct. Dat dempt contactgeluid, zoals voetstappen naar de buren beneden, en het houdt de warmte van vloerverwarming in de vloer. Zandcement en anhydriet kunnen allebei zwevend worden gelegd.

Hoe dik moet een dekvloer zijn?

De dikte hangt af van het materiaal en van wat erin ligt. Liggen er leidingen of vloerverwarmingsbuizen in de dekvloer, dan schrijft de norm NEN 2741 minstens 20 mm dekvloer boven de bovenkant van die buizen voor. Heeft een cementgebonden dekvloer een aparte toplaag, dan moeten dekvloer en toplaag samen minstens 28 mm boven de buizen zitten, en de toplaag zelf minimaal 8 mm.

In de praktijk houden vloerenleggers bij zandcement vaak 25 mm boven de leidingen aan, en Joost de Vree vindt zelfs dat aan de krappe kant als er clips of bevestigingsmateriaal in de vloer steken.

Tel daar de buizen zelf en de laag eronder bij op, plus een marge omdat geen enkele betonvloer echt vlak is en de dekvloer die verschillen moet opvangen, en je zit bij vloerverwarming al snel op 5 tot 7 cm. Wil je vloerverwarming in een bestaande vloer, dan kan infrezen soms in de dekvloer die er al ligt. Of dat bij jou kan, lees je bij vloerverwarming aanleggen.

Rekenvoorbeeld voor een woonkamer van 30 m²

Stel, je legt een nieuwe dekvloer op isolatie in een woonkamer van 30 m², zonder vloerverwarming. Met de minimale diktes van AVV Vloeren kom je op dit verschil:

Anhydriet scheelt hier 4 cm vloerhoogte, 1,2 m³ materiaal en 3 weken wachten. En omdat de laag dunner is, houdt hij maar half zoveel warmte tegen, ook al geleidt het materiaal per centimeter iets slechter. Ook het gewicht telt: cementmortel weegt volgens Joost de Vree zo’n 1900 kg per m³, dus 2,1 m³ zandcement is bijna 4.000 kilo op je vloer, ruim 130 kilo per vierkante meter. Die 4 cm merk je bij een renovatie meteen: aan de onderkant van je deuren, bij de eerste traptrede en bij de aansluiting op de keuken of de gang. Bij een badkamer valt anhydriet af en blijft zandcement over, met de dikte die daarbij hoort.

Hoe lang moet een dekvloer drogen?

Een cementgebonden of anhydriet dekvloer droogt ongeveer 1 week per centimeter dikte, met een minimum van 4 weken. Die vuistregel komt uit de bouwpraktijk en staat zo ook bij Joost de Vree.

Pure vuistregel. Een koude, vochtige winterbouw of een natte betonvloer eronder rekt het flink op. Want het vocht uit de constructievloer moet ook nog naar boven, door je dekvloer heen.

Je kunt het drogen versnellen met bouwdrogers of door de vloerverwarming volgens een opstookschema langzaam op te warmen. Zet dan regelmatig een raam open, anders blijft het vocht in huis hangen.

Meet het restvocht voor je de vloer legt

De kalender liegt. Een vloerenlegger meet het restvocht, meestal met een CM-meting, waarbij hij een stukje van de vloer uithakt en het vocht bepaalt. Voor anhydriet gelden volgens Joost de Vree deze grenzen:

• Onder een dampdichte vloerbedekking mag het vochtgehalte niet hoger zijn dan 0,5 procent.
• Onder tapijt met een jute rug, naaldvilt of keramische tegels met een gipsgebonden lijm mag het maximaal 1,0 procent zijn.

Leg je pvc, laminaat of parket op een vloer die te nat is, dan kan het vocht nergens heen. Gevolg: loslatende lijm, schimmel onder de vloer of planken die opbollen, en een leverancier die naar de ondergrond wijst en de garantie weigert, zodat jij de kosten van een nieuwe vloer zelf mag betalen. Laat de meting doen en vraag om de uitslag op papier, zeker als je een garantie wilt op je nieuwe vloer.

Checklist voor je een nieuwe vloer op de dekvloer legt

Zelf aan de slag? Loop eerst deze punten na:

1. Weet welk type dekvloer er ligt. Anhydriet is lichter van kleur en voelt gladder, zandcement is grover en korreliger.
2. Check of de vloer droog is: minstens de droogtijd van de tabel aangehouden, en bij twijfel een CM-meting.
3. Heb je vloerverwarming? Dan moet de dekvloer eerst volgens een opstookprotocol zijn opgewarmd en weer afgekoeld.
4. Is de vloer anhydriet? Dan moet de toplaag eraf geschuurd zijn, en komt er een primer op voor je gaat lijmen.
5. Leg een lange rechte lat op de vloer. Hobbels en kuilen werk je weg met egaliseermiddel.
6. Zoek scheuren. Haarscheurtjes door krimp zijn normaal bij zandcement, maar brede scheuren lopen door in tegels of een gietvloer.

Daarna kun je verder met tegels zetten of laminaat leggen. Wil je de dekvloer juist zichtbaar laten met een strakke gietvloer erover, kijk dan bij gietvloeren in moderne interieurs.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een dekvloer en een afwerkvloer?

Een dekvloer en een afwerkvloer verschillen in hun plek in de vloeropbouw. De dekvloer ligt op de betonnen constructievloer en maakt die vlak, vaak met de vloerverwarming erin. De afwerkvloer ligt daar bovenop en is wat je ziet: tegels, laminaat, parket, pvc of een gietvloer. Let op, sommige vakmensen noemen de dekvloer zelf ook afwerkvloer.

Wat is een zwevende dekvloer?

Een zwevende dekvloer is een dekvloer die los ligt van de betonvloer en de muren. Er zit een laag isolatie onder en randisolatie langs de wanden, zodat de dekvloer nergens direct contact maakt. Dat dempt contactgeluid zoals voetstappen naar de onderburen en houdt de warmte van vloerverwarming in de vloer. Zowel zandcement als anhydriet kan zwevend worden gelegd.

Wat is beter, beton of zandcement?

Beton en zandcement hebben elk een andere taak in de vloer. Beton, met grind erin, is de constructievloer die het gewicht van het huis draagt. Zandcement heeft geen grind en is een dekvloer die op het beton komt om de vloer vlak te maken. Je kiest dus niet tussen de twee: in de meeste woningen ligt zandcement of anhydriet bovenop een betonvloer.

Hoe dik is een dekvloer?

Een dekvloer van zandcement is minimaal 5 cm dik op een vaste ondergrond en 7 cm op isolatie. Anhydriet kan vanaf 3 cm. Liggen er vloerverwarmingsbuizen in, dan schrijft de norm NEN 2741 minstens 20 mm dekvloer boven de buizen voor. In de praktijk komt een dekvloer met vloerverwarming daardoor meestal op 5 tot 7 cm uit.

Mag een anhydriet dekvloer in de badkamer?

Voor de badkamer kies je liever geen anhydriet dekvloer, omdat anhydriet op gips is gebaseerd en niet tegen langdurig vocht kan. In badkamers en douches kies je daarom een zandcement dekvloer of een cementgebonden gietdekvloer. Ligt er al anhydriet, laat dan een vakman beoordelen welk waterdicht afdichtingssysteem er onder de tegels moet.