Welke huismiddeltjes werken tegen mieren? Azijn, zout en kaneel getoetst

Er loopt weer een rij mieren over je aanrecht, en het internet geeft je twintig huismiddeltjes tegelijk. Azijn, zout, kaneel, baking soda, koffiedik. Het lastige is dat bijna geen enkele lijst zegt wat zo’n middel precies doet: verjaagt het de mieren een middag, of pak je het nest aan? En mag je het eigenlijk wel gebruiken? Per middel zie je wat het oplevert, welke de koningin wel bereiken en welke Milieu Centraal juist afraadt.

Wat werkt het best tegen mieren in huis?

Gewone schoonmaak met zeep is het beste huismiddel tegen mieren in huis, samen met het dichtmaken van de kier waar de mieren binnenkomen. Mieren lopen op een geurspoor. Een werkster die eten vindt, legt een spoor terug naar het nest, en de rest van de kolonie volgt dat spoor tot op je aanrecht, desnoods via een kier van een paar millimeter in de plint of onder de achterdeur. Simpel. Poets je dat spoor weg vanaf het gaatje, dan raakt de stoet de weg kwijt.

Volgens bioloog Aron Kuiper van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen maakt het daarbij weinig uit of je groene zeep, allesreiniger of azijn pakt. Het is het schoonmaken zelf dat werkt. Zijn uitleg staat in een interview met MAX Vandaag.

Er zit een maar aan. Laat je het potje jam open staan, dan vinden verkennende mieren binnen een paar dagen een nieuw spoor. Dus eerst de bron weg, dan de kier dicht, dan pas poetsen. In die volgorde.

Elk huismiddel tegen mieren naast elkaar

De meeste huismiddeltjes verjagen mieren. Weinig ervan doden ze, en bijna geen enkele bereikt de koningin. Zolang zij leeft, legt het nest gewoon nieuwe eitjes. Deze tabel zet de bekende middelen naast wat de bronnen erover zeggen.

De kolom “Mag het?” volgt de adviezen van Milieu Centraal en de regel dat je alleen middelen met een toelating van het Ctgb als bestrijder inzet.

Azijn tegen mieren: helpt het?

Azijn helpt tegen mieren zolang je er looppaden mee schoonmaakt. De zure geur en het poetsen halen het geurspoor weg. Doodgaan doen mieren er niet van, en het nest merkt er niets van.

Kuiper noemt de werking matig. Gewone allesreiniger doet hetzelfde werk. Wat niet mag: azijn in een mierennest in de tuin gieten. Milieu Centraal zegt dat letterlijk, en het RIVM stelde in 2019 vast dat er in Nederland geen enkel bestrijdingsmiddel op basis van azijn is toegelaten.

Schoonmaakazijn op het aanrecht is dus prima. Een fles natuurazijn over de tegels is dat niet.

Zout, baking soda en chloor

Op zout, baking soda en chloor wordt veel gezocht, en de verhalen zijn sterk. Zout zou mieren uitdrogen. Baking soda met poedersuiker zou in hun maag gaan bruisen.

Geen van de gezaghebbende Nederlandse bronnen noemt deze drie als werkend middel tegen mieren. Milieu Centraal niet, het KAD niet. Wat wel vaststaat: je mag als particulier alleen middelen gebruiken die het Ctgb heeft toegelaten, en die staan in de toelatingendatabank. Zout en soda staan daar niet in als mierenbestrijder. Bleekwater ook niet.

Chloor heeft daarbij nog een eigen nadeel. Het spat, het tast voegen en kleding aan en je ademt de dampen in. Voor een rij mieren onder het keukenkastje is dat een slechte ruil.

Zit je met een echte plaag? Kies dan een lokdoos of mierenpoeder met een toelatingsnummer. Dat nummer begint met NL of EU, of het eindigt op een N.

Kaneel, kruidnagel en andere kruiden

Kaneel en kruidnagel ruiken sterk, net als nootmuskaat, en een mier loopt er liever omheen. Binnen, op een vensterbank of drempel, kan dat een paar dagen schelen.

Buiten ligt het anders. Milieu Centraal raadt kaneel, kruidnagel en cayennepeper in de tuin af, omdat ze sterk schimmeldodend zijn. In de bodem doden ze nuttige bodemschimmels. Koperslijpsel valt in dezelfde hoek: koper breekt niet af en blijft de grond vervuilen.

Wil je in de tuin met geur werken, zet dan planten neer op de looproutes. Afrikaantjes, goudsbloem, lavendel, bieslook, majoraan, salie, munt en basilicum brengen mieren in de war. Komkommerschijfjes en verkruimelde pepermuntblaadjes werken binnen op dezelfde manier.

Kokend water, koud water en de bloempot

Water is het enige huismiddel dat het nest zelf raakt. Dat maakt het anders. Kokend water doodt de mieren die het raakt, en zodra het is afgekoeld, kan het bodemleven weer verder. Laat het langzaam in de opening lopen, haal desnoods een tegel weg en herhaal het een paar dagen achter elkaar. Op die manier is de kans het grootst dat ook de koningin geraakt wordt.

Doe dit alleen tussen tegels. Giet je een ketel van 1,7 liter leeg op open grond in de border, dan kook je ook de pissebedden, regenwormen en larven van nuttige insecten die daar onder de oppervlakte leven.

Koud water is de mildere variant. Een nest een paar keer laten overstromen is voor veel kolonies reden om te verhuizen.

De bloempot werkt zo:

1. Vul een bloempot met tuinaarde.
2. Zet hem omgekeerd op een klein, beginnend nest.
3. Wacht ongeveer tien dagen, afhankelijk van het weer.
4. Til de pot op en leeg hem verderop in de tuin of in de gft-bak.

Lukt het niet, dan vond het nest zijn oude plek beter. Kuiper wijst erop dat mieren alleen verhuizen naar iets wat beter is dan wat ze hebben. Probeer het dan een tweede keer op een warmere plek.

Wanneer huismiddeltjes niets meer doen

Blijven de mieren het hele jaar binnen, ook in de winter, dan heb je waarschijnlijk geen gewone tuinmier. Dan gaat het om een exotische soort als de faraomier. Die leeft volgens het KAD alleen in verwarmde gebouwen en nestelt bij een warmtebron, zoals de cv, de oven of een radiator. De werksters zijn maar 2 tot 3 millimeter lang, koninginnen 4 tot 5 millimeter. Bij 27 graden en 80 procent luchtvochtigheid groeit een ei in ongeveer 1,5 maand uit tot volwassen mier, en een koningin legt in haar leven tot 350 eitjes.

Daar helpt geen enkel huismiddel tegen. Schakel een bestrijder in met een KPMB-certificaat, want zo’n plaag verspreidt zich door een blok woningen naar de buren.

En aaltjes dan? Over die microscopisch kleine wormpjes, die je bij het tuincentrum koopt en met water in een nestopening giet, zijn de twee bronnen het oneens. Kuiper ziet effect op het nest en geen blijvende schade, omdat de aaltjes daarna doodgaan of worden opgegeten. Milieu Centraal raadt ze af, omdat ze ook andere insecten kunnen besmetten. Voor een nest buiten onder de tegels kun je ze overwegen. Tegen een faraomier in huis doen ze niets.

Een gewone tuinmier is een ander verhaal. Die ruimt schadelijke insecten en afval op, en een nest gebruikt gemiddeld 6 tot 8 jaar dezelfde plek. In de nazomer, als een deel van de mieren uitvliegt, neemt de drukte vanzelf af.

Gaat het je om de tuin of het terras, lees dan hoe je mieren buiten bestrijdt zonder schade aan de tuin. Voor de binnenkant van je huis vind je meer over afdichten en preventie in mieren in huis tegengaan zonder overlast.

Checklist voor vandaag

• Zoete resten weg, jampot en stroop dicht, afwas niet laten staan.
• Volg de stoet terug naar het gaatje en kit dat dicht. Een ventilatierooster in de gevel dek je af met fijn insectengaas; boven 2 meter hoogte alleen openingen tot 7 millimeter, want bredere gaten kunnen in gebruik zijn door vleermuizen of vogels.
• Poets het spoor weg met zeep, vanaf het gaatje.
• Zet een potje stroop met een gaatje in het deksel op de route.
• Na een week nog mieren in de winter? Denk aan de faraomier.

Last van ander ongedierte in de keuken? Kijk dan ook bij de tips tegen een madenplaag.

Veelgestelde vragen

Gaan mieren dood van azijn?

Mieren gaan niet dood van azijn die je op hun looppad spuit. De azijn verwijdert het geurspoor, waardoor andere werksters de route naar je keuken kwijtraken. Het nest en de koningin merken daar niets van. In de tuin azijn in een mierennest gieten mag niet, omdat azijn niet is toegelaten als bestrijdingsmiddel en het bodemleven schaadt.

Kunnen mieren tegen zout?

Mieren kunnen gewoon over zout heen lopen, en geen Nederlandse kennisbron noemt zout als werkend middel tegen mieren. Een streep zout houdt ze hooguit even op. Zout is ook geen toegelaten bestrijdingsmiddel. Wil je een rij mieren in huis stoppen, poets dan het geurspoor weg met zeep en dicht de kier in plint of kozijn.

Helpt baking soda met poedersuiker tegen mieren?

Baking soda met poedersuiker heeft geen erkende werking tegen mieren. Milieu Centraal en het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen noemen het niet als middel, en het staat niet in de toelatingendatabank van het Ctgb. Werkt het lokken met zoetigheid wel? Een potje stroop met een klein gaatje in het deksel vangt de eerste mieren van een stoet, waarna de rest de route laat varen.

Welke kruiden houden mieren tegen?

Kaneel, kruidnagel, nootmuskaat, munt en lavendel houden mieren tijdelijk tegen, omdat ze de sterke geur vermijden. Binnen op een drempel kan dat. In de tuin raadt Milieu Centraal kaneel, kruidnagel en cayennepeper af, want ze doden nuttige bodemschimmels. Daar werken planten als afrikaantjes, goudsbloem, bieslook en salie op de looproutes beter.

Wat trekt mieren aan in huis?

Mieren in huis komen vooral af op zoetigheid: kruimels, gemorste limonade, een kleverige jampot of afwas die blijft staan. Een werkster die zo’n bron vindt, legt een geurspoor naar het nest, en binnen korte tijd loopt er een hele stoet. Faraomieren eten ook vlees, brood en huisdiervoer, en zoeken binnen de warmte op bij de verwarming.