Airco in huis: kosten, verbruik en vergunning

Op een hete dag lijkt een airco de simpelste oplossing in huis. Tot je gaat rekenen: wat kost hij, wat trekt hij aan stroom en mag die buitenunit eigenlijk zomaar aan de gevel? Hieronder de cijfers die er echt toe doen, met bron en al.

Het kernantwoord: kosten, verbruik en regels op een rij

Een vaste single-split airco met installatie kost gemiddeld zo’n 1.500 euro, blijkt uit cijfers van de Consumentenbond. Aan stroom reken je op 80 kWh bij 110 gebruiksuren, ongeveer 17 euro per zomer bij de gemiddelde stroomprijs, zo berekent Milieu Centraal. Plaatsen mag in de meeste gevallen zonder vergunning, mits de buitenunit binnen de landelijke maatvoering blijft. En hij mag, sinds 1 januari 2024, maximaal 40 dB(A) geluid maken op de erfgrens met je buren. Hieronder lees je waar die getallen vandaan komen en wanneer ze niet opgaan.

Wat kost een airco in huis

Er is een groot verschil tussen een vaste en een mobiele airco, en dat verschil zit ‘m niet alleen in het comfort.

Een mobiele airco is dus veruit het goedkoopst in aanschaf. Maar hij koelt minder efficiënt, staat middenin je kamer en de slang die de warme lucht afvoert, maakt een raamkier nodig waar in de zomer juist weer warmte binnenkomt. Een vaste split-airco kost meer aan de voorkant, maar levert stiller en zuiniger koelvermogen.

Let bij de keuze op het energielabel. De Consumentenbond adviseert de hoogste klasse, A+++, met een SEER-waarde boven de 8,5 voor koelen en een SCOP boven de 5,1 als je ‘m ook voor verwarmen wilt gebruiken. Die twee waarden staan gewoon op het energielabel in de winkel, dus reken zelf even mee voor je koopt.

Wat verbruikt een airco per zomer

Hier wringt de schoen vaak. Verkopers praten over aanschafprijs, niemand over de stroomrekening die erna komt.

Milieu Centraal rekent met 110 gebruiksuren per jaar als gemiddelde en zet daar de stroomprijs van 0,21 euro per kWh tegenover (het gemiddelde voor 2025-2040). Zo kom je op deze bedragen:

Een mobiele airco verbruikt dus ongeveer 20 keer zoveel als een ventilator, en zelfs een vaste single-split zit nog altijd rond de 15 keer zoveel. Zet je ‘m vaker aan, bijvoorbeeld 300 uur in een hete zomer, dan loopt een mobiele airco op naar zo’n 300 kWh per jaar, ruim 60 euro. Bij een vaste airco ligt dat door de hogere efficiëntie evenredig lager.

Praktisch betekent dit: zet de airco niet kouder dan nodig. Een paar graden lager dan de buitentemperatuur is genoeg om het verschil te voelen, en elke graad extra kost onnodig stroom. Koel bovendien alleen de kamer waar je zit, met de deur dicht, in plaats van het hele huis.

Mag de buitenunit zomaar aan de gevel

Meestal wel, maar niet altijd. Sinds de Omgevingswet in 2024 vallen airco’s onder het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), aangevuld met de zogeheten bruidsschat in het omgevingsplan van je gemeente.

Buiten die maten, of als de unit zichtbaar is vanaf de openbare weg, op een monument zit of in een beschermd stadsgezicht staat, heb je meestal wel een omgevingsvergunning nodig. En gemeenten mogen in hun eigen omgevingsplan strengere regels opnemen dan de landelijke basis. Check daarom altijd eerst de vergunningcheck op Omgevingsloket voor je adres, voor je een gat in de gevel boort.

De geluidsnorm: hoeveel dB mag de buitenunit maken

Zoek je online naar de geluidsnorm voor een airco-buitenunit, dan kom je nog vaak cijfers tegen als 45 dB overdag, 40 dB ’s avonds en 35 dB ’s nachts. Dat klopte, tot 1 januari 2024. Sinds de Omgevingswet geldt voor een airco of warmtepomp bij een woning één vaste norm: maximaal 40 dB(A) op de erfgrens met je buren, ongeacht het tijdstip, vastgelegd in artikel 5.14 van het Bbl. Er is dus geen ruimer dagtarief meer zoals bij de oude regels voor bedrijven.

Veertig dB(A) is ongeveer het geluid van gemompel in een schoolklas: niet stil, maar ook niet storend als de afstand tot de erfgrens groot genoeg is. Hoe dichter de buitenunit bij de erfgrens staat, hoe hoger het gemeten niveau daar uitvalt. Kies daarom liever een plek verderop van de perceelsgrens dan direct ernaast, en vraag je installateur om het geluidsniveau uit de productspecificatie te laten zien voor je een definitieve plek kiest.

Zelf plaatsen of een installateur bellen

Hier ligt een harde grens, en die heeft niets te maken met handigheid.

Een vaste split-airco heeft een koudemiddelcircuit tussen de binnen- en buitenunit. Het vacuumtrekken, afpersen en vullen van dat circuit mag uitsluitend door een gecertificeerde installateur met een F-gassencertificaat, verplicht vanuit Europese regelgeving. Zelf de koelleidingen doorknippen en koppelen is niet toegestaan, ook niet als je de rest van de klus prima aankunt.

Een monoblock- of mobiele airco heeft geen koudemiddelleiding tussen twee units en mag je dus wel gewoon zelf neerzetten en aansluiten.

Ook de elektra kent een grens. Een vast aangesloten airco vanaf ongeveer 2.000 watt hoort volgens de NEN 1010-richtlijn op een eigen groep in de meterkast, vaak met een installatieautomaat van 16 ampère. Een nieuwe groep aanleggen is werk voor een erkend elektricien: aan de vaste elektrische installatie van je huis sleutel je niet zelf.

Veelgestelde vragen

Wat kost een airco in huis inclusief montage?

Een airco in huis met montage kost voor een vaste single-split airco gemiddeld zo’n 1.500 euro, blijkt uit cijfers van de Consumentenbond. Kies je voor een mobiele airco, dan ben je met 300 tot 900 euro klaar, maar die koelt minder efficiënt en staat middenin de kamer. De uiteindelijke prijs hangt af van het koelvermogen dat je nodig hebt en de afstand tussen binnen- en buitenunit.

Kun je met 1 airco je hele huis koelen?

Met 1 airco koel je in de praktijk niet je hele huis, tenzij je huis heel klein is. Een single-split airco is ontworpen om 1 tot 2 kamers effectief te koelen: de binnenunit blaast koude lucht alleen de ruimte in waar hij hangt. Wil je meerdere kamers koelen, dan heb je een multi-split systeem nodig met meerdere binnenunits op 1 buitenunit, of losse units per ruimte.

Wat kost 1 uur airco aan?

Een uur airco aan kost bij een vaste single-split ongeveer 15 tot 16 cent, rekent Milieu Centraal voor: 80 kWh over 110 gebruiksuren tegen 0,21 euro per kWh. Een mobiele airco is duurder in gebruik, met 110 kWh over dezelfde 110 uur kom je op ruim 21 cent per uur. Zet je de airco een hele middag aan, dan telt dat verschil al snel op.

Heb je een aparte groep nodig voor een airco?

Voor een vaste split-airco heb je in vrijwel alle gevallen een aparte groep nodig in de meterkast. De vuistregel die elektriciens volgen, in lijn met NEN 1010, is dat vast aangesloten apparatuur vanaf ongeveer 2.000 watt op een eigen groep hoort, meestal met een installatieautomaat van 16 ampère. Een nieuwe groep aanleggen mag je niet zelf, dat doet een erkend elektricien.

Mag ik een airco buitenunit zelf plaatsen?

Een airco buitenunit met koudemiddelcircuit mag je niet zelf aansluiten. Het vacuumtrekken, afpersen en vullen van het koudemiddel tussen binnen- en buitenunit is voorbehouden aan een installateur met een F-gassencertificaat, verplicht vanuit Europese regelgeving. Een monoblock of mobiele airco zonder koudemiddelleiding mag je wel gewoon zelf plaatsen en aansluiten.

Hoeveel dB mag een airco buitenunit maken bij de buren?

Een airco buitenunit mag sinds 1 januari 2024 maximaal 40 dB(A) geluid produceren op de erfgrens met je buren, volgens artikel 5.14 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Er geldt geen apart, hoger dagtarief meer zoals bij oudere regelgeving: de norm is er altijd, ook overdag. Kom je daarboven, dan is verplaatsen of een geluidsdemper vaak de oplossing.

Twijfel je nog tussen airco en een andere oplossing? Lees ook hoe de kosten van een warmtepomp zich verhouden, of hoe een slimme thermostaat je stookgedrag bijstuurt. Wil je juist geluid buiten houden in plaats van erbuiten, kijk dan naar een deur geluidsdicht maken. En voor een ander bouwwerk waar dezelfde vergunningvrije-logica geldt: de regels rond een schutting plaatsen volgen hetzelfde Bbl-principe.