Radiator ontluchten: stappenplan en wat je vaak vergeet

Tikt of borrelt je verwarming als je hem aanzet? Dan zit er lucht in je radiatoren. Die lucht zorgt niet alleen voor herrie, maar ook voor koude plekken bovenin de radiator en een hoger gasverbruik. Radiator ontluchten lost dat op, en het is een klusje van een paar minuten per radiator. Hieronder het stappenplan, in de juiste volgorde, plus de stap die bijna iedereen overslaat: de waterdruk checken.

Wanneer moet je een radiator ontluchten?

Je moet een radiator ontluchten als hij tikt, borrelt of bovenaan koud blijft terwijl de onderkant warm wordt. Dat zijn de klassieke tekenen van lucht in je cv-installatie. Het beste moment is aan het begin van het stookseizoen, in de herfst, want na een zomer stilstand heeft zich vaak lucht verzameld. Eén keer per jaar ontluchten is voor de meeste huizen genoeg.

Voor de klus heb je twee dingen nodig: een ontluchtingssleuteltje (te koop bij elke bouwmarkt voor een paar euro) en een doekje om druppels op te vangen. Sommige radiatoren hebben een ventiel dat je met een schroevendraaier of met de hand opent.

Radiator ontluchten in 6 stappen

Een radiator ontlucht je door het ontluchtingsventiel voorzichtig te openen tot de lucht eruit is en er water komt. De volgorde luistert nauw, dus houd deze stappen aan:

1. Zet de verwarming eerst 10 minuten aan. Daardoor komt het water in beweging en verzamelt de lucht zich bij de ontluchtingsventielen. Zet daarna de thermostaat laag en wacht tot de ketel uit is en de pomp stopt.
2. Begin bij de laagste radiator in huis. Werk van beneden naar boven en eindig bij de radiator op de hoogste verdieping. Lucht stijgt namelijk naar het hoogste punt, dus die volgorde jaagt de lucht netjes de goede kant op.
3. Draai de kraan van de radiator dicht die je gaat ontluchten.
4. Houd het doekje bij het ventiel en draai het open met het sleuteltje, een kwartslag is genoeg. Je hoort de lucht sissen. Zodra er water uit komt in plaats van lucht, draai je het ventiel weer dicht.
5. Zet de radiatorkraan weer open en ga door naar de volgende radiator, tot je ze allemaal hebt gehad.
6. Controleer de waterdruk van je cv-ketel. Deze stap wordt het vaakst vergeten, en juist die maakt het verschil.

Vergeet stap 6 niet: check de waterdruk

Na het ontluchten is je verwarming nog niet klaar. Bij het ontsnappen van de lucht daalt namelijk de waterdruk in je cv-installatie, en een te lage druk zorgt voor precies dezelfde koude radiatoren die je net probeerde op te lossen. Kijk daarom na afloop op de drukmeter van je ketel. Staat de wijzer tussen 1,5 en 2 bar, dan zit je goed.

Zakt de druk daaronder, dan moet je bijvullen. Hoe je dat doet lees je stap voor stap in ons artikel over de cv-ketel bijvullen. Ontluchten en bijvullen horen eigenlijk bij elkaar: eerst ontlucht je alle radiatoren, dan vul je in één keer bij tot de druk weer klopt. Zo hoef je niet halverwege te stoppen.

Blijft je verwarming tikken? Dan is het geen lucht

Heb je alles ontlucht en de druk gecheckt, maar tikt een radiator nog steeds? Dan zit het probleem niet in de lucht maar in de bevestiging. Metaal zet uit als het warm wordt, en als een leiding of radiator te strak vastzit, hoor je dat als getik. Zo spoor je de boosdoener op:

1. Draai alle radiatorkranen dicht en zet de verwarming uit.
2. Laat de radiatoren helemaal afkoelen.
3. Zet de verwarming weer aan en draai alleen de eerste radiator open.
4. Wacht tot die warm is en open dan pas de volgende, en zo verder.
5. Bij de radiator waar het tikken begint, draai je de beugel die de leiding of radiator vasthoudt een klein stukje losser.

Zo geef je het metaal de ruimte om uit te zetten zonder herrie. Krijg je een radiator ondanks ontluchten helemaal niet warm, kijk dan in ons artikel over een radiator die niet warm wordt voor de andere mogelijke oorzaken.

Zo voorkom je lucht in je radiatoren

Een beetje lucht in je installatie is normaal, maar te veel of te vaak wijst op iets anders. Deze dingen helpen:

• Ontlucht standaard aan het begin van elk stookseizoen. Dan ben je de tikkende radiatoren voor.
• Merk je dat je heel vaak moet ontluchten? Dan komt er ergens lucht binnen, bijvoorbeeld via een klein lek of een defect onderdeel. Dat is een moment om een monteur te laten kijken.
• Houd de waterdruk in de gaten. Een installatie die steeds druk verliest, trekt makkelijker lucht aan. Een slimme thermostaat helpt je schommelingen in je verwarming eerder op te merken.

Veelgestelde vragen

Hoe ontlucht je een radiator?

Een radiator ontlucht je door de verwarming eerst 10 minuten aan te zetten, daarna de thermostaat laag te draaien en te wachten tot de ketel uit is. Sluit de kraan van de radiator, houd een doekje bij het ontluchtingsventiel en draai dit met een sleuteltje open. Zodra er water in plaats van lucht uit komt, draai je het ventiel weer dicht. Controleer daarna de waterdruk van de cv-ketel.

In welke volgorde ontlucht je radiatoren?

Je ontlucht radiatoren van de laagste naar de hoogste in huis: begin op de begane grond en eindig op de bovenste verdieping. Lucht stijgt naar het hoogste punt van de installatie, dus met deze volgorde werk je de lucht systematisch naar boven en naar buiten. Hangt je cv-ketel op zolder, dan is het ontluchtingspunt van de ketel zelf het belangrijkst.

Hoe vaak moet je een radiator ontluchten?

Een radiator hoef je meestal maar één keer per jaar te ontluchten, het beste aan het begin van het stookseizoen in de herfst. Moet je vaker ontluchten omdat de tik of het geborrel steeds terugkomt, dan komt er ergens lucht in je installatie, bijvoorbeeld via een lek. In dat geval kun je beter een monteur laten kijken naar de oorzaak.

Moet je bijvullen na het ontluchten van radiatoren?

Ja, meestal moet je na het ontluchten van je radiatoren de cv-ketel bijvullen. Bij het ontluchten ontsnapt lucht en daalt de waterdruk in de installatie. Controleer daarom na afloop de drukmeter: staat die onder 1,5 bar, dan vul je bij tot de druk weer tussen 1,5 en 2 bar staat. Ontlucht altijd eerst alle radiatoren en vul daarna in één keer bij.

Waarom tikt mijn radiator ook na het ontluchten?

Als je radiator na het ontluchten nog tikt, komt dat meestal niet door lucht maar door de bevestiging. Warm metaal zet uit, en zit een leiding of radiator te strak vast, dan hoor je dat als getik. Spoor op welke radiator het tikt door ze een voor een op te warmen, en draai bij de boosdoener de bevestigingsbeugel een klein stukje losser.

Wat heb je nodig om een radiator te ontluchten?

Om een radiator te ontluchten heb je een ontluchtingssleuteltje en een doekje nodig. Het sleuteltje koop je bij elke bouwmarkt voor een paar euro en past op de meeste ontluchtingsventielen. Sommige radiatoren hebben een ventiel dat je met een schroevendraaier of met de hand opent. Het doekje gebruik je om de druppels water op te vangen die vrijkomen als de lucht eruit is.

De stappen in dit artikel zijn gebaseerd op de instructies van Vattenfall, geraadpleegd in juli 2026. Twijfel je bij jouw specifieke radiator of cv-ketel, raadpleeg dan de handleiding van je eigen toestel.