Nieuws · Antraciet

Waterleiding ontluchten: zo verhelp je luchtbellen, geluiden en drukproblemen

GetekendRedactie Datum KleurTT 175 Leestijd9 min
pexels skitterphoto 615326
Waterleiding ontluchten: zo doe je het zelf in 4 stappen

Sputtert je kraan als je hem opendraait? Hoor je borrelende of klapperende geluiden uit de leidingen? Dan zit er waarschijnlijk lucht in je waterleiding. Geen paniek: waterleiding ontluchten is een simpele klus die je in een kwartier zelf kunt doen, zonder gereedschap. In dit artikel lees je hoe je het herkent, wat er gebeurt als je het negeert, hoe je het stap voor stap oplost en wat je kunt doen om het in de toekomst te voorkomen.

Hoe herken je lucht in de waterleiding?

Lucht in de waterleiding uit zich op verschillende manieren. Herken je een of meer van deze symptomen? Dan is ontluchten de eerste stap.

💨
Sputterende kraan
Water komt in schokken of met luchtbellen uit de kraan, alsof het “spuugt”. Vooral warmwaterkranen zijn hier gevoelig voor.
🔊
Borrelend geluid
Je hoort een borrelend of gorgelend geluid in de leidingen zodra je de kraan opendraait of het toilet doorspoelt.
💥
Klapperende leiding (waterslag)
Een harde knal of klap bij het open- of dichtdraaien van de kraan. Dit wordt ook wel waterslag genoemd.
🚿
Lage waterdruk
De waterstraal is zwakker dan normaal, vooral bij de douche of op hogere verdiepingen. Luchtbellen blokkeren de doorstroming.
💡
Goed om te weten: in elke waterleiding zit altijd een kleine hoeveelheid lucht. Dat is normaal en onschuldig. Het wordt pas een probleem als de hoeveelheid lucht toeneemt en je bovenstaande symptomen opmerkt.

Waarom zit er lucht in je waterleiding?

Lucht kan zich op verschillende manieren ophopen in je waterleidingen. De meest voorkomende oorzaken:

  • 1
    Werkzaamheden aan het waternet. Als het waterbedrijf onderhoud pleegt of een storing verhelpt, kan er lucht in de leidingen komen. Je waterleverancier waarschuwt hier meestal vooraf over.
  • 2
    Hoofdkraan dicht geweest. Na een periode waarin de hoofdkraan dicht stond (vakantie, verbouwing, vorst) kan zich lucht ophopen in de leidingen.
  • 3
    Leidingen losgekoppeld. Bij werkzaamheden in huis, zoals het aanleggen van een nieuwe keuken of badkamer, kan lucht het systeem binnendringen zodra een koppeling wordt losgemaakt.
  • 4
    Losse koppelingen of slechte afdichtingen. Slecht afgedichte aansluitingen onder de wastafel, bij de wasmachine of achter de vaatwasser laten continu een beetje lucht binnen.
  • 5
    Geleidelijke opbouw. Na verloop van tijd neemt de hoeveelheid lucht in elke waterleiding langzaam toe. Af en toe ontluchten is gewoon normaal onderhoud.

Wat gebeurt er als je het niet oplost?

Een beetje lucht in de waterleiding is niet direct gevaarlijk. Maar als je het probleem te lang negeert, kan het wel degelijk tot schade leiden. Een klapperende waterleiding (waterslag) veroorzaakt trillingen die zich door het hele leidingsysteem verspreiden. Dit zijn de mogelijke gevolgen:

🔩
Losse verbindingen
Door de trillingen kunnen koppelingen en fittingen losraken bij de aansluitpunten.
⚡
Slijtage en metaalmoeheid
Herhaalde schokken leiden tot slijtage van leidingen, verankering en uiteindelijk metaalmoeheid.
💧
Lekkage
Losgeraakte verbindingen en versleten leidingen kunnen uiteindelijk gaan lekken, met waterschade als gevolg.
⚠️
Let op: een waterslag is niet altijd veroorzaakt door lucht. Het kan ook komen door een te hoge waterdruk, leidingen die niet goed bevestigd zijn, of snel sluitende kranen (zoals bij een wasmachine). Ontluchten helpt als het door lucht komt. Verdwijnt het probleem niet? Dan kan een loodgieter de exacte oorzaak vaststellen.

Waterleiding ontluchten in 4 stappen

Het ontluchten van je waterleiding kost je 10 tot 15 minuten en je hebt er geen gereedschap voor nodig. Doorloop de onderstaande stappen van begin tot eind.

1
Zet alle kranen open, van dichtbij naar veraf
Duw de lucht systematisch het systeem uit

Begin bij de kraan die het dichtst bij je hoofdkraan of watermeter zit. Meestal is dat de keukenkraan op de begane grond. Draai deze volledig open op koud water en laat het water lopen.

Werk vervolgens door naar de volgende kraan, en zo verder tot aan de verste kraan in huis. Door deze volgorde aan te houden duw je de lucht stap voor stap richting het einde van het systeem. Je hoort waarschijnlijk eerst een borrelend geluid: dat is de lucht die eruit gaat.

2
Spoel de toiletten door
Vergeet de stijgleidingen niet

Toiletten zijn aangesloten op dezelfde waterleiding en kunnen ook luchtbellen bevatten. Spoel elk toilet in huis een tot twee keer door terwijl de kranen openstaan. Dit helpt om lucht uit de stijgleidingen te verdrijven die je via de kranen niet bereikt.

3
Open de douche- en badkranen
Warm en koud water laten lopen

Vergeet de douche en het bad niet. Open zowel de koud- als de warmwaterkraan van elke douche en laat het water een paar minuten lopen.

Juist bij warm water merk je luchtproblemen het snelst, omdat lucht zich ook in de leidingen richting je boiler of cv-ketel kan ophopen. Heb je helemaal geen warm water uit de kraan? Dan kan het probleem dieper liggen.

4
Controleer en herhaal indien nodig
Luister of de geluiden verdwenen zijn

Na een paar minuten zou het borrelende geluid moeten afnemen en de waterstroom gelijkmatiger moeten worden. Controleer bij elke kraan of het water zonder schokken stroomt.

Nog steeds lucht in de leiding? Herhaal de stappen. Bij hardnekkige gevallen kan het helpen om eerst de hoofdkraan even dicht te draaien, een minuut te wachten en vervolgens het hele proces opnieuw te doorlopen.

✅
Klaar! In de meeste gevallen is het probleem nu opgelost. Het hele proces duurt 10 tot 15 minuten. Merk je dat het niet helpt? Lees dan hieronder wanneer je beter een professional kunt inschakelen.

Waterleiding vs. CV-leiding ontluchten: wat is het verschil?

Een veelgemaakte fout is de waterleiding ontluchten verwarren met de CV-installatie ontluchten. Het zijn twee verschillende systemen die elk hun eigen aanpak vragen.

Waterleiding CV-leiding
FunctieDrinkwatertoevoer naar kranen, douche en toiletWarm water voor radiatoren en vloerverwarming
SymptomenSputterende kraan, borrelend geluid, lage waterdrukRadiator wordt niet (helemaal) warm, borrelend geluid bij de radiator
Hoe ontluchten?Alle kranen openzetten en water laten doorlopenOntluchtingskraantje op de radiator opendraaien met een radiatorssleutel
GereedschapGeen nodigRadiatorssleutel + bakje of doekje
Duur10 tot 15 minuten voor het hele huisCirca 5 minuten per radiator
Na afloopControleer waterstroming bij alle kranenControleer de waterdruk op de cv-ketel (tussen 1,5 en 2 bar)
🔥 →

Zelf doen of loodgieter bellen?

In de meeste gevallen kun je prima zelf ontluchten. Maar soms wijst het probleem op iets anders dat professionele aandacht nodig heeft. Dit overzicht helpt je om te bepalen wat voor jouw situatie geldt.

✅ Zelf doen
  • ✓ Borrelend geluid na een storing of werkzaamheden
  • ✓ Sputterende kraan na vakantie
  • ✓ Lichte drukvermindering die je voor het eerst opmerkt
  • ✓ Geluid verdwijnt na ontluchten
⚠️ Loodgieter bellen
  • ⚠ Probleem keert steeds terug na ontluchten
  • ⚠ Structureel lage waterdruk zonder verklaring
  • ⚠ Vermoeden van lekkage in de muur
  • ⚠ Harde klappen die niet verdwijnen (waterslagdemper nodig)
💰
Kosten loodgieter: reken op circa €50 tot €100 voor het ontluchten van je waterleiding door een professional. Bij complexere problemen (lekkage opsporen, waterslagdemper plaatsen) kunnen de kosten oplopen tot enkele honderden euro’s. Benieuwd wat een loodgieter allemaal kan? Lees ons artikel over wat een loodgieter doet.

Lucht in de waterleiding voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Met een paar simpele gewoontes hoef je minder vaak je waterleiding te ontluchten.

  • ✓
    Draai de kraan langzaam open na werkzaamheden. Was de hoofdkraan dicht? Draai hem dan langzaam open in plaats van in een keer volledig. Zo voorkom je dat een grote hoeveelheid lucht het systeem in wordt gezogen.
  • ✓
    Controleer aansluitingen en koppelingen. Losse koppelingen onder de wastafel, bij de wasmachine of achter de vaatwasser laten lucht binnen. Check ze minstens een keer per jaar.
  • ✓
    Laat leidingwerk controleren na een verbouwing. Bij het aanleggen van een nieuwe keuken of badkamer is het verstandig om een professional het leidingwerk te laten checken voordat je alles weer in gebruik neemt.
  • ✓
    Houd de druk van je cv-ketel op peil. Een te lage druk in de cv-ketel kan lucht in het systeem trekken. De ideale druk ligt tussen 1,5 en 2 bar.
  • ✓
    Overweeg een automatische ontluchter. Bij een terugkerend luchtprobleem kun je een automatische ontluchter laten plaatsen op het hoogste punt van je leidingsysteem. Dit apparaatje laat lucht automatisch ontsnappen en kost tussen de €10 en €25.
  • ✓
    Ontlucht een keer per jaar preventief. Zelfs zonder klachten bouwt zich geleidelijk lucht op. Een jaarlijkse ontluchting (alle kranen 2 minuten open) houdt het systeem gezond.
🌡️ →

Veelgestelde vragen over waterleiding ontluchten

De duidelijkste signalen zijn borrelende of rammelende geluiden uit de leidingen, sputterende kranen en een ongelijkmatige waterstroming. Komt het water in schokken uit de kraan? Dan is lucht in de leiding vrijwel zeker de oorzaak.
In de meeste gevallen ben je binnen 10 tot 15 minuten klaar. Laat bij elke kraan het water een paar minuten lopen tot de stroming gelijkmatig is en de geluiden stoppen.
Lucht in de leiding is op zichzelf niet schadelijk. Maar de schokken die ontstaan door luchtbellen (waterslag) kunnen op termijn koppelingen losmaken, slijtage aan kranen veroorzaken en zelfs leiden tot metaalmoeheid in de leidingen. Los het probleem daarom niet te lang uit.
Nee, bij het ontluchten van de waterleiding laat je de hoofdkraan juist openstaan. De waterdruk helpt om de lucht uit het systeem te duwen. Dit is anders dan bij sommige cv-systemen, waar je eerst druk moet aflaten.
Ja, dat is aan te raden. Na werkzaamheden aan het waternet of een storing kan er lucht in je leidingen zijn gekomen. Open alle kranen voor een paar minuten om het systeem door te spoelen. Je waterleverancier adviseert dit doorgaans ook.
Een waterslagdemper is een klein apparaat dat drukgolven in de leiding opvangt. Je plaatst hem dicht bij kranen die snel sluiten, zoals bij de wasmachine of vaatwasser. Als het klapperende geluid na ontluchten niet verdwijnt, is een waterslagdemper vaak de oplossing. Ze kosten tussen de €10 en €30 en zijn zelf te monteren.
Als het borrelende geluid en de drukproblemen aanhouden na herhaaldelijk ontluchten, neem dan contact op met een loodgieter. Er kan sprake zijn van een lek, een defecte terugslagklep, een te hoge waterdruk vanuit het net, of leidingen die niet goed bevestigd zijn. Heb je ook geen warm water uit de kraan? Dan kan het probleem bij de boiler of cv-ketel liggen.

Samenvatting

Je waterleiding ontluchten is een simpele klus die je in een kwartier zelf kunt doen. Zet alle kranen open van dichtbij naar veraf, spoel de toiletten door, laat de douches lopen en controleer of het borrelende geluid verdwijnt. Herhaal als het de eerste keer niet lukt.

Negeer het probleem niet te lang: waterslag kan op termijn leiden tot losse koppelingen, slijtage en lekkage. Blijft het probleem terugkeren? Dan kan er een lek, een defecte klep of een bevestigingsprobleem zijn. Schakel in dat geval een loodgieter in. Met jaarlijks preventief ontluchten en het langzaam openen van kranen na werkzaamheden voorkom je de meeste problemen.

Bronnen: Dit artikel is gebaseerd op informatie van waterleidingbedrijven, loodgieters en doe-het-zelf platforms. Raadpleeg bij twijfel altijd een erkende loodgieter.

Verder in deze ruimte

Warm LinnenTT 172 · WoonruimteTerra RosaTT 173 · WoonstijlMosgroenTT 174 · BuitenDiep PetrolTT 178 · DuurzaamheidOkerTT 181 · ReviewsAntracietTT 175 · Nieuws